Жақсыда кек жоқ,
Кектіде тек жоқ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамның бойында кек сақтамайтынын, ал кекшіл адамның жүрегінде әділдік пен ізгілік аз болатынын білдіреді. «Жақсыда кек жоқ» дегені — кең пейілді, сабырлы, кешірімді адам өзіне жасалған ренішті іштей ұстамай, татулықты жоғары қояды. Ал «Кектіде тек жоқ» дегені — кекшіл кісінің ойы тұманданып, дұрыс шешімге келе алмайтынын, оның ісі көбіне өкпе мен ашуға еріп кететінін меңзейді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «жақсы» сөзі тек мінсіз адамды емес, ақылды, мейірімді, адамгершілігі мол жанды танытады. «Кек» — іште сақталған ашу, реніш, өш алу ниеті. «Тек жоқ» тіркесі адамның бағыт-бағдары бұзылып, салмақты мінезден айырылғанын астарлап көрсетеді. Яғни жақсы мінез бен кекшілдік бір-біріне қарама-қарсы ұғым ретінде берілген.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды адамдар арасындағы реніш, дау-дамай кезінде қолдануға болады. Мысалы, досыңыз бір сөз айтып ренжітіп қойса, сабыр сақтап, кешіріммен қарасаңыз, арадағы сыйластық бұзылмайды. Ал өкпені көбейте берсеңіз, қарым-қатынас суып кетуі мүмкін. Сондықтан бұл мақал кешірімді болуға, ашуды емес, ақылды таңдауға үндейді.
Kektide tek joq.