Ақылсыз достан ақылды дұшпан артық.

Күнде бір мақал

«Ақылсыз достан ақылды дұшпан артық.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Ақылсыз дос білместіктен саған зиян келтіруі мүмкін: жақсылық жасаймын деп ісіңді бүлдіреді, сырыңды байқаусызда жұртқа жаяды. Ақылды дұшпан болса, жау болғанымен, оның әрекетін болжауға болады, ол ақылға сыйымды жолмен жүреді, кейде одан үйренуге де болады. Мақал адамдар арасындағы қатынаста ақылдың маңызын көрсетеді: ниет түзу болғанмен, ақыл жетпесе, достың пайдасы аз, зияны көп.

Образдар мен теңеулер

Мақал қарама-қарсы жұптарға құрылған: ақылсыз — ақылды, дос — дұшпан. Күтпеген орын ауыстыру бар: жақсы ұғым — дос — жаман сыпатпен, жаман ұғым — дұшпан — жақсы сыпатпен беріледі. Осы айқастың нәтижесінде ақыл досты да, дұшпанды да өлшейтін басты өлшемге айналады. Дұшпан сөзі парсы тілінен енген, жау мағынасында. «Ақылсыз — ақылды» деген бір түбірлі сөздердің қарсы қойылуы мақалды есте қалдырады.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды ойланбай әрекет етіп, досына зиян келтірген адам туралы немесе қате кеңес беретін жақынын байқаған кезде айтады. Сарыны ащы әзіл, ескерту. Ақыл-есі кем, науқас адамды кемсіту үшін айтуға болмайды: мақалдағы ақылсыздық — ойланбайтын, салғырт мінез. Мысалы: «Досым көмектесемін деп машинамның моторын бұзып тастады. Ақылсыз достан ақылды дұшпан артық».

Қолданылу жағдаяттары

— Мал бағып жүрген інісіне жолдасы «қысқа жол» деп батпақты көрсетіп, қойлар батып қалғанда, ағасы мақалды айтты.
— Тойға дайындалған тосын сыйды досы асығыстықпен алдын ала айтып қойғанда, келіншек мақалды күліп айтты.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Ақылсыз достан ақылды дұшпан артық. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Aqylsyz dostan aqyldy dushpan artyq.