«Тісің барда бір шайна.» — мағынасы қандай?

Негізгі мағынасы

Тісің барда бір шайна — қолыңда мүмкіндік барда оны пайдаланып қал. Тісі бар адам қатты нанды да, етті де шайнайды, ал тісі түскен соң бұл қиынға түседі. Мақал жастық пен күш-қуаттың өтпелі екенін, кейінге қалдырған нәрсенің кейде мүлде мүмкін болмай қалатынын еске салады. Бір сөзі көп талап етпейді: ең болмаса бір рет батылдық жаса, дәмін тат. Мақал «Тісің барда ысқыр, мұрның барда пысқыр» дегенмен үндес.

Образдар мен теңеулер

Тіс — денсаулық пен жастықтың белгісі; қазақ малдың жасын тісіне қарап айтады, қартайған адамды тісі түскен дейді. Шайнау — тамақты ұсақтау, дәмін тату; ауыспалы мағынада іске кірісу, оны тістеу. Мақалда тамақ ішу бейнесі өмірдің игілігін пайдалану бейнесіне айналады. Қысқа, тұрмыстық бейне ойды жеңіл әзілмен жеткізеді.

Қазіргі өмірде қолданылуы

Мақалды мүмкіндікті кейінге қалдырып жүрген, екіұдай адамға әзілдеп айтады: оқуға түсу, саяхат, жаңа іс. Кейде қарттар жастарға өз тәжірибесін айтқанда қолданады. Интонациясы — жеңіл, көңілді итермелеу. Тамақтан шектелуге тиіс науқасқа қатысты әзіл ретінде айту орынсыз. Мысалы: «Жастық шақ бір-ақ рет беріледі, тісің барда бір шайна, тағылымдамаға бар».

Қолданылу жағдаяттары

— Той дастарханында қазы-қартаға қол созуға ұялып отырған немересіне әжесі күліп, осы мақалды айтып, табақты жақындатады.
— Спорт секциясына жазылуды кейінге қалдырып жүрген жасөспірімге атасы өзінің жас кезін еске алып, осы мақалды айтады.

Бұл мақалдың мағынасы жасанды интеллекттің көмегімен жасалды. Қажет болған жағдайда түзетулер енгізіңіз.
Күнде бір мақал
Осындай мақалдар мағынасымен бірге күн сайын таңғы 09:00-де
Telegram-ды ашу
Тісің барда бір шайна. — қазақша мақал
Жүктеу
Латын жазуында
Tisiń barda bir shaına.