Тентек молда - телмірген өгіз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сырттай діндар, бірақ ісі мен мінезі жөнсіз, пайдасы жоқ адамды әжуалайды. «Тентек молда» — білімді, тәртіпті болуға тиіс кісі, ал «телмірген өгіз» — босқа телмірумен тұрған, бірақ іске жарамсыз бейнені білдіреді. Яғни атақ не сыртқы кейіп адамды қадірлі етпейді, адамның шын бағасы оның мінезі мен ісінен көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «молда» сөзі дін, оқу, тәрбие иесін меңзейді, ал «тентек» сөзі оның сол міндетіне сай емес қылығын көрсетеді. «Телмірген өгіз» образы — күшті көрінгенімен, бос қарап тұрған, өнбей жатқан күйдің белгісі. Екі образ қосылып, жалған бедел мен пайдасыздықты бірден аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал лауазымы бар, бірақ жауапкершілігі жоқ адамға қатысты айтылады. Мысалы, бір мекемеде өзін өте білгір көрсететін маман жұмысты созып, нақты нәтиже бермесе, жұрт оны осы мақалмен сипаттауы мүмкін. Мақал адамға сыртқы көрініске емес, шынайы ісіне қарау керегін ескертеді.