Өз теңін таппаған,
Өмір бойы өкінер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға өзіне лайық, тең дәрежелі, мінезі мен көзқарасы үйлесетін жарды, досды не жолдасты таңдай білудің маңызды екенін айтады. Тура мағынасында, өзіне сай адамды таппаған кісі өмірде көңілі толмай, қателігіне өкінуі мүмкін. Астарлы мағынасы — адам қарым-қатынаста тек сезімге емес, ақылға, сыйластыққа, түсіністікке сүйенуі керек. Теңін табу дегеніміз — бірін-бірі толықтыратын, қадірін білетін, өмірлік ұстанымы үйлесетін жанды кездестіру.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тең» сөзі тек сыртқы ұқсастықты емес, ішкі жарасымды білдіреді. Ол — мінездің, ойдың, өмірлік мақсаттың сәйкестігі. «Өмір бойы өкінер» деген тіркес таңдаудың салмағын күшейтеді: адам бір сәттік шешімнің зардабын ұзақ тартуы мүмкін екенін меңзейді. Сондықтан бұл мақал теңдік пен үйлесімнің отбасы мен өмірдегі орны зор екенін аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды әсіресе неке, достық, әріптестік таңдауда қолдануға болады. Мысалы, жас адам тек сыртқы тартымдылыққа қарап емес, бір-бірін түсіне алатын, ортақ құндылығы бар адамды таңдаса, кейін өкініш аз болады. Сол себепті бұл нақыл асығыстықтан сақтап, саналы шешімге үндейді.
Ómir boıy ókiner.