Біздің үйде де қонақтың ырыздығы бар.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үйге келген қонаққа арналған несібе, дәм-тұз сол үйде де бар деген сөз. Астарлы мағынасы — әр шаңырақта қонақ күтуге жететін береке болады, яғни қонақтан тартынбау керек, өйткені қонақ келген үйдің ырысы артады деп сенген. Қазақ танымында қонақ — құт, сондықтан үй иесі жоқтықтан емес, кең пейілден дәм ұсынуы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «үй» — тек баспана емес, отбасының берекесі мен ықыласының белгісі. «Қонақтың ырыздығы» деген тіркес қонақтың несібесі өзімен бірге келетінін меңзейді. Яғни біреуді құрметтеп қарсы алу үйдің ырысын кемітпейді, қайта молайтады. Бұл — қазақтың қонақжай мінезін, кең көңілін танытатын образ.
Қазіргі өмірде
Қазір де бұл мақал қонақ күтуге жүрексінбей, барын бөлісуге шақырады. Мысалы, үйде көп нәрсе болмаса да, шайын құйып, қолда бар тағамын ұсынған адам осы мақалдың мәнін орындайды. Ол — сыйластық пен адамдықтың белгісі.