Бір түйенің құмалағына
Қырық кісі тайып жығылыпты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, бір түйенің шағын құмалағына да қырық адамның тайып жығылғаны айтылады. Астарлы мағынасы — болмашы, көзге ілінбейтін нәрсенің өзі үлкен қиындыққа себеп болуы мүмкін. Яғни, адам ұсақ-түйекке селқос қараса, одан опық жеуі ғажап емес. Мақал сақтыққа, ұқыптылыққа, айналадағыны байқап жүруге үндейді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «түйенің құмалағы» — үлкен аңның да қалдығы болғанымен, сырттай қарағанда елеусіз нәрсе. Ал «қырық кісі тайып жығылуы» — қауіптің жалғыз адамға емес, көпшілікке де ортақ болатынын көрсететін әсерлі образ. «Қырық» саны нақты саннан гөрі көптікті, мол шығын мен ауыр салдарды білдіреді. Осы арқылы мақал кішкентай себептің өзі үлкен зардап туғызатынын бейнелейді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал жолдағы кедергі, жұмыс орнындағы ұсақ қате, не интернеттегі бір елемеген қауіп туралы айтылғанда орынды қолданылады. Мысалы, баспалдаққа төгілген аз ғана суға көңіл бөлмесе, бірнеше адам сүрініп кетуі мүмкін. Сол сияқты бір тексерілмеген хабарлама да көп адамды шатастыруы ықтимал. Сондықтан кез келген нәрсеге жауапкершілікпен қарау керек.
Qyryq kisi taıyp jyǵylypty.