Күндестің күлі де күндес .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Күндестің күлі де күндес» деген мақал күндес адамға қатысты астарлы ескерту айтады. Тура мағынада, тіпті оның күлі де жағаға жұқса да, сол адамның өзіне ұқсап, бөгде, жат болып көрінеді деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — іштарлық пен қызғаныш адамды қатайтып, өзгеге сенімсіз ететінін білдіреді. Мұнда күндестік адам арасындағы татулықты бұзып, ұсақ нәрсені де жаулыққа айналдыратыны меңзеледі.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «күл» — ең қарапайым, пайдасыз қалдықтың өзі. Бірақ осы «күлдің де күндес болуы» күндестік сезімнің тым терең, тіпті мәнсіз нәрсеге де жабысатынын көрсететін әсерлі образ. Яғни күншіл адам үшін қарсыласқа тиесілі кез келген белгі, мейлі ол болмашы күл ғана болсын, жағымсыз көрінеді. Бұл теңеу күндестіктің ұсақтық пен тар көңілділіктен туатынын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қызғанышқа беріліп, өзгенің жетістігін мойындай алмайтын адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, бір әріптес көтеріліп, марапат алса, екінші адам оның еңбегін көрмей, әр қадамын сынай берсе, жұрт «күндестің күлі де күндес» деп тоқтам жасайды. Бұл сөз адамдарды көреалмаушылықтан сақтандырып, сабыр мен кең пейілге шақырады.