Тіл қылыштан өткір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Тіл қылыштан өткір» деген мақал сөздің күші өте зор екенін білдіреді. Тура мағынасында тіл — адамның сөйлейтін мүшесі, ал қылыш — жарақат салатын қару. Астарлы мағынасында ойлы, орынды айтылған сөз кейде қатты қарудан да күшті әсер етеді: адамды жігерлендіреді, біреуді тоқтатады, не болмаса жүрекке терең жара салады. Сондықтан сөзді абайлап айту керек.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «қылыш» — қатер, күш, ауыр салдар дегенді аңғартады. Ал «өткір» сөзі сөздің кесіп түсердей әсерлі, дәл әрі мықты болатынын бейнелейді. Яғни тілдің қаруы көзге көрінбесе де, оның ықпалы өте күшті. Халық мұнда сөзді қарумен теңеп, ойланбай сөйлегеннің кесірін ескертеді.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал бүгінгі күні де өте маңызды. Әсіресе әлеуметтік желіде, жұмыста не отбасында айтылған бір ауыз сөз жанжалға да, татуласуға да себеп болуы мүмкін. Мысалы, бастықтың дөрекі сөзі қызметкердің көңілін түсірсе, жылы сөз керісінше шабыт береді. Сондықтан әр адам сөзін салмақтап айтуы керек.