Сыбырлағанды Құдай естімей ме?
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал сөзді абайлап айту керек дегенді білдіреді. Тура мағынасында, сыбырлап айтқан сөзді де Құдай естиді деген сенім жатыр. Астарлы мағынасы — адам қай жерде, қалай сөйлесе де, сөзі мен ниеті бақылаусыз қалмайды; құпия, өсек, жаман ойдың бәрі ақыры ашылады немесе салдары болады. Сондықтан бұл сөз адамды адалдыққа, сақтыққа, артық сөйлемеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «сыбырлаған» сөзі — жасырын айтылған, елеусіз көрінетін сөздің белгісі. Ал «Құдай естімей ме?» деген тіркес адамның ешнәрсе жасырын қалмайтынын ұқтырады. Мұнда құлаққа естілмеу мен жүрекке, арға жасырын қалмау деген ой қатар берілген. Яғни, сырт көзден таса сөздің өзі жауапсыз қалмайды.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында не үй ішінде біреуді сыртынан өсектеп, сыбырлап сөйлегенде айтылады. Мысалы, екі адам әріптесін жасырын сынап отырса, үшінші кісі: «Сыбырлағанды Құдай естімей ме?» деп, оларды ойлануға шақырады. Бұл — сөз мәдениетін сақтап, жауапты сөйлеудің ескертуі.