Әкімнің көзінде болма,
Көңілінде бол.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — басшының көзінде көрініп, сырттай ғана байқалып жүрудің қажеті жоқ, ең маңыздысы — оның көңілінен, сенімінен шығу. Астарлы мағынасы — адам істеген ісімен, мінезімен, адалдығымен бағаланады. Көзге түсу үшін жасалған жасанды әрекет емес, шынайы ықылас пен пайдалы іс қымбат. Яғни, біреудің назарына ілігіп қалудан гөрі, оның сеніміне ие болу маңызды.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «көз» — сыртқы бақылау, үстірт бағалау, ал «көңіл» — ішкі ризалық, сенім, ықылас пен құрметтің белгісі. «Көзінде болу» адамның сырттай ғана жүргенін, ал «көңілінде болу» оның шын мәнінде қадірлі, сенімді адамға айналғанын білдіреді. Бұл жерде басшы бейнесі арқылы кез келген беделді адам, жетекші, үлкен кісі меңзеледі.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмыс орнында, оқу орындарында немесе қоғамдық ортада жиі қолданылады. Мысалы, қызметкер бастыққа жиі көрініп, мақтан үшін жүре бермей, өз жұмысын сапалы орындаса, ол бастықтың көңілінен шығады. Демек, шынайы еңбек пен сенім — ең дұрыс жол.
Kóńilinde bol.