Келелі ақыл сөздің түрін келтірер.
«Келелі ақыл сөздің түрін келтірер.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Келелі ақыл айтылған жерде сөз жүйелі, орынды әрі әсерлі болады. Яғни ақылдың өзі сөзді көркемдеп, ойды дәл жеткізуге көмектеседі. Тура мағынасында бұл — жақсы ойланған, салмақты пікірдің сөзге сән беретінін білдіреді. Астарлы мағынасында ақылды адам бос сөйлемей, әр сөзін өлшеп айтады, сондықтан оның сөзі өтімді, сенімді, тәрбиелік мәні жоғары болады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы "келелі ақыл" — терең, пісіп-жетілген ой. Ал "сөздің түрін келтірер" деген тіркес сөзді тек мазмұн жағынан емес, сыртқы әсемдігі мен реті жағынан да түзеп береді деген ойды аңғартады. Мұнда ақыл — шебер ұстаз, ал сөз — соның қолындағы өңделетін бұйым сияқты бейнеленген. Демек, ой дұрыс болса, сөз де жинақы, салмақты, көркем шығады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақал қазір де сөйлегенде асықпай, ойды нақты айту керек екенін еске салады. Мысалы, жұмыс жиналысында бір адам мәселені алдын ала ойланып, қысқа да нұсқа, дәлелмен айтса, оның сөзі бәріне түсінікті әрі ықпалды болады. Осындайда келелі ақылдың сөзді жөнге келтіретіні анық көрінеді.