Жақсыға құрмет -
Жас жаранға міндет.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы адамды құрметтеу керек екенін айтады. Тура мағынасында, сыйлы, өнегелі, елге пайдалы адамға ізет көрсету — әр жастың міндеті. Астарлы мағынасы бойынша, жақсының қадірін біліп, одан үлгі алу, орнын танып, сыйластық сақтау керек деген ой жатыр. Жақсы кісі — елге тірек, тәрбиеші, сондықтан оған көрсетілген құрмет жас ұрпақтың адамгершілігін танытады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «жақсы» сөзі — тек мінсіз адам емес, ақылды, парасатты, кішіпейіл, көпке пайдасы тиетін тұлға. «Құрмет» — бас иіп сыйлау ғана емес, тыңдау, қадірлеу, жол беру, сөзін жерде қалдырмау. «Жас жаран» тіркесі жас буынды, елдің ертеңін білдіреді. Ал «міндет» сөзі құрметті кездейсоқ әрекет емес, парыз деңгейіндегі іс ретінде көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал ұстазға, ақсақалға, елге еңбегі сіңген адамға құрмет көрсетуге қатысты айтылады. Мысалы, жас маман тәжірибелі ұстазының кеңесін тыңдап, оған ілтипат білдірсе, осы мақалдың мәні орындалады. Мұндай сыйластық адамды тәрбиелейді, ортада ізеттілік пен береке қалыптастырады.
Jas jaranǵa mindet.