Қорықпас келін қой басынан қорқады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы бойынша, қатты жүректі емес, үрейшіл келін тіпті қойдың басынан да қорқады деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — жүрексіз, жасқаншақ, өзіне сенімсіз адам ұсақ нәрседен де шошынып, іс бастауға батылы жетпейді. Яғни, адамға қайсарлық, сабыр және сенім керек, әйтпесе қауіп жоқ жерде де қорқыныш көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «келін» — жаңа ортаға енген жас адамды, ал «қой басы» — зияны жоқ, ұсақ қана нәрсені білдіретін бейнелі образ. Қазақ ұғымында қой — момын, жуас мал. Сондықтан қойдың басынан қорқу — шын мәнінде аса қауіпті емес дүниеден де үрку дегенді көрсететін әдейі әсірелеу. Бұл образ адам мінезіндегі жасқаншақтықты өте дәл ашады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал тәжірибесіздіктен немесе өзіне сенбеуден қорқып, қарапайым істің өзін қиын көруші адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, жас қызметкер жаңа жобада бәрінен именіп, бір хат жазуға да батылдана алмаса, оған осы мақал сай келеді. Мағынасы — қорқынышты азайтып, үйреніп, іске сеніммен кірісу керек.