«Жаман іс жоқ, Жаман ісші бар.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Жаман іс жоқ, жаман ісші бар дейді: кез келген адал кәсіп құрметті, оның жаман-жақсысы оны атқарған адамға байланысты. Мақал ешбір еңбекті менсінбеу керектігін айтады: қарапайым іс те шебердің қолында өнерге айналады, ал олақтың қолында ең жақсы іс те бүлінеді. Кінәні кәсіптен емес, адамнан ізде деген ой.
Образдар мен теңеулер
Мақал «іс — ісші» сөздерінің түбірлестігіне құрылған: бірі еңбектің өзі, бірі оны атқарушы. «Жоқ — бар» қарсылығы ойды айқын етеді. Бір сөздің қосымшасы ғана өзгеріп, бүкіл кінә кәсіптен адамға ауысады. Қысқа екі бөлік мақалды тұжырымды етеді.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды қарапайым еңбекті менсінбеген адамға немесе ісін бүлдіріп, кәсіпті кінәлаған адамға айтады. Мысалы: «Аула сыпырушы болу ұят емес, ұяты — жұмысты нашар істеу: жаман іс жоқ, жаман ісші бар».
Қолданылу жағдаяттары
— Жазғы демалыста кафеде ыдыс жууға ұялған ұлына әкесі осы мақалды айтып, кез келген еңбектің қадірін түсіндірді.
— Жұмысын нашар атқарып, кәсібін жамандаған әріптесіне тәжірибелі маман осы мақалды айтты.
Jaman isshi bar.