Ақсақтың ақырын бақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал біреудің осал тұсын, кемшілігін не әлсіздігін басына салмай, оны ұқыппен, сақтықпен бақыла деген ойды білдіреді. Тура мағынасында ақсақ адам жай жүретіндіктен, оның қимылын, бағытын байқап отыру қажет. Астарлы мағынада өмірде әлсіз, сүрінуге бейім адамға дөрекілік көрсетпей, жағдайын түсініп, сақ әрекет ету керек дегенді меңзейді. Сонымен бірге, кез келген істі асықпай, көз жіберіп, байқап орындау қажеттігін де ескертеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ақсақ» сөзі тек аяғы ақсаған адамды ғана емес, ісі олқы, тірегі әлсіз, сенімсіз жағдайды да бейнелейді. «Ақырын бақ» тіркесі — баяу қадағала, көзден таса қылма, абай бол деген мағына береді. Халық әлсіздікті мазақ етпей, оны түсініп, сақтықпен қарауды образ арқылы жеткізген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі кезде бұл мақал қауіпті не тұрақсыз жағдайға байланысты айтылады. Мысалы, техникасы жиі бұзылатын ескі көлікті жүргізерде «ақырын бақ» деп, оны асықпай тексеріп, сақ жүр деген мағынада қолдануға болады. Сондай-ақ мінезі әлсіз, тез ренжитін адаммен сөйлескенде де сабыр сақтауды еске салады.