Сақау алыстан сайрамаса,
Үйіне жеткенше дауысы шықпайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: сақау адам алыстан қатты сөйлей алмайды, көп күш жұмсап, үйіне жеткенше даусы да шаршап қалады. Астарлы мағынасы: табиғаты, қабілеті немесе мүмкіндігі шектеулі адам өз күшін артық көрсетпей, шамасына қарай әрекет етуі керек. Кейде бұл сөз бір істі бастамай тұрып-ақ көп даурығатын, бірақ жолда-ақ сөніп қалатын адамға қатысты айтылады. Яғни уәде мен әрекет сәйкес болуы тиіс.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «сақау» — сөйлегенде анық даусы шықпайтын, ойын толық жеткізуі қиын адам бейнесі. «Алыстан сайрау» — шектен тыс даурыққан сөз, өз мүмкіндігінен артық сөйлеу. «Үйіне жеткенше дауысы шықпайды» дегені — әуелгі күштің тез сарқылуын, жалған паңдықтың ұзаққа бармайтынын білдіреді. Бұл бейне арқылы халық бос мақтанның баянсыз екенін ұқтырады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал өзін тым мықты етіп көрсетіп, көп уәде беретін адамдарға қатысты айтылады. Мысалы, біреу жұмыс орнында жобаны «бір аптада бітіріп тастаймын» деп мақтанып, кейін істің жартысына да жете алмай қалса, осы мақал орынды болады. Ол адамды сабырға, шынайылыққа және өз шамасын білуге шақырады.
Úıine jetkenshe daýysy shyqpaıdy.