Ата дәулетті болса,
Бала ғибратты.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал ата-ананың, әсіресе әкенің, өмірдегі орны мен ықпалы зор екенін меңзейді. Мұндағы «дәулет» тек байлық емес, елге сыйлы болу, абырой, жақсы мінез, көргенділік деген кең ұғымда айтылады. Егер ата байсалды, беделді, өнегелі болса, бала да сол ортаның тәлімін алып, ғибратты, яғни үлгі аларлық, тәрбиелі болып өседі. Атадан қалған жақсы қасиет ұрпаққа жұғады.
Образдар мен теңеулер
«Ата дәулет» — тек мал-мүлік емес, рухани қазына, өмірлік тәжірибе, жақсы тәрбие. «Бала ғибратты» дегені — баланың жұртқа өнеге боларлық мінез иесі болуы. Яғни мақал ата мен бала арасындағы сабақтастықты көрсетеді: үлкеннің болмысы кішінің тәрбиесіне тікелей әсер етеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал отбасы тәрбиесіне, ата-ананың жауапкершілігіне қатысты айтылады. Мысалы, әкесі еңбекқор, әділ, сөзге берік болса, баласы да соны көріп өсіп, жауапты азамат болуы мүмкін. Сондықтан балаға жақсы тәрбие беру үшін алдымен ата-ана өз мінезін түзеп, үлгі көрсетуі керек.
Bala ǵıbratty.