Аспанда Күн жалғыз,
Жерде Ғұн жалғыз.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жалғыздықтың ауыр екенін, әрі кейде биік, дара тұлғаның көптің ішінде де оқшау көрінетінін білдіреді. Тура мағынасында аспанда Күн біреу-ақ, жер бетінде де бір ғана Ғұн сияқты ерекше, қайталанбас тұлға бар деген ой айтылады. Астарлы мағынасы — кей адам не құбылыс өз орнымен, өз биігімен дара тұрады; сондай-ақ аса күшті, айрықша жандар сирек кездеседі. Мұнда жалғыздық тек мұң емес, қайталанбас қасиеттің белгісі ретінде де көрінеді.
Образдар мен теңеулер
Күн — жарықтың, жылудың, өмірдің, бірліктің нышаны. Оның жалғыз болуы әлемдегі даралықты көрсетеді. Ғұн — тарихтағы қуатты, айбынды, ерекше ел мен тұлғаның бейнесі. Екі образ да салыстыру арқылы «біреу-ақ» деген ұғымды күшейтеді. Бұл жерде халық аспандағы ең үлкен нұрды да, жердегі ең айбынды болмысты да даралап отыр.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды ерекше талантты, өз жолы бар адамды сипаттағанда қолдануға болады. Мысалы, сыныпта бәрінен оқ бойы озық, ойы терең бір оқушыны «ол да өз орнында жалғыз» деп айтуға болады. Бұл оның өзгеден биік екенін емес, бірегей екенін білдіреді.
Jerde Ǵun jalǵyz.