«Апасы киген тонды сіңлісі де киеді.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Үлкен әпкенің кигені кішісіне қалады, бір отбасында бұл ежелден келе жатқан жай. Мақалдың ауыспалы мағынасы — кіші бауыр үлкеннің жолын қайталайды: апасының басынан өткенді, ісін, тағдырын, жақсысын да, жаманын да сіңлісі бір кезде көреді. Сондықтан мақал кейде сіңліге «апаңның күйін кешесің» деген ескерту, кейде «апаң жүрген жолмен сен де жүресің» деген жұбаныш ретінде айтылады. Негізгі ойы — бір шаңырақтың балаларының жолы ұқсас.
Образдар мен теңеулер
Тон — қой терісінен тігілген қысқы киім, бағалы әрі берік, ұзақ киіледі. Мұндай киім бір адаммен тозып бітпей, үйдегі кішілерге ауысып отырған: үнемшіл қазақ отбасында бұл әдеттегі нәрсе. Тонның ауысуы мақалда тағдырдың, мінездің, мүліктің ауысуына айналады. Біреудің киімін кию — оның орнына тұрудың, ісін жалғастырудың бейнесі. Апа мен сіңлі — бір шешеден туған қыздар, олардың жолы да жақын.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Кіші бауырдың үлкеннің ісін, тағдырын қайталағанын байқағанда немесе сіңліге апасының тәжірибесінен сабақ алуды айтқанда қолданылады. Реңкі — байыпты ой, кейде ескерту. Біреудің апасының бақытсыздығын сіңлісіне алдын ала тағдыр қылып жапсыру орынсыз. Мысалы: «Апаң медицина училищесінде оқып еді, енді сен де соған бардың — апасы киген тонды сіңлісі де киеді».
Қолданылу жағдаяттары
— Ауылда анасы үлкен қызының ұлттық көйлегін кішісіне кигізіп, мектептің мерекесіне жіберді.
— Апасы жас кезінде күйеуге ерте шығып, оқуын тастаған еді; анасы кіші қызына сол қатені қайталама деп ескертті.