«Ана болған дана болады.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Ана болған әйел дана болады: бала тәрбиелеу оған өмірдің ең маңызды сабақтарын үйретеді. Сабыр, түсіністік, болашақты ойлау, адамды тану — бәрі ана болу тәжірибесінен келеді. Мақал ана болудың адамды өзгертетінін, жауапкершілік ақыл беретінін айтады. Сонымен бірге аналарды құрметтеуге шақырады: олардың ақылы кітаптан емес, өмірден жиналған.
Образдар мен теңеулер
Мақал «ана» мен «дана» сөздерінің ұйқасына құрылған: бір дыбыс қосылғанда ана данаға айналады. Бұл ойын ана болу мен дана болу арасындағы табиғи байланысты көрсетеді. «Болған — болады» етістіктерінің қайталануы өткен мен келерді байланыстырып, бірінің екіншісіне алып келетінін білдіреді. Мақал «Дана, дананы туған — ана» деген сөзбен үндес.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Мақалды жас аналарды құттықтағанда, ананың ақылына жүгінгенде, аналар мерекесінде айтады. Құрмет, сүйсіну үнімен естіледі. Ана болмаған әйелді кемсіту үшін қолдану орынсыз. Мысалы, тұңғышы туған құрбысының баланы жұбата білгеніне таңғалып, досы: «Ана болған дана болады деген рас екен».
Қолданылу жағдаяттары
— Перзентханадан шыққан жас ана баласын жұбатудың жолын тез тапқанда, енесі оған риза болып, осы мақалды айтады.
— Ауылда отбасылық дауда бәрі ананың ақылына жүгініп, ол ағайынды балаларын татуластырады.