Алмауыттан ат мінсең,
Жақын болар алысың.
Әдепті, арлы жар сүйсең,
Оңғарылар бар ісің.
«Алмауыттан ат мінсең, Жақын болар алысың. Әдепті, арлы жар …» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
Бұл мақал жақсы таңдау адамның өміріне тікелей әсер ететінін айтады. Тура мағынасында, жақсы атқа мінсең, алыс жол да жақындайды, яғни сапарың жеңіл әрі тез өтеді. Астарлы мағынасы — сенімді көлік, дұрыс құрал, сапалы мүмкіндік адамның ісін ілгерілетеді. Ал әдепті, арлы жар сүйсең, өмірің де түзеледі: үй ішіндегі сыйластық, тыныштық пен жауапкершілік артып, істің бәрі оңға басады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ат» — тек мал емес, жолдағы серік, тірек, мүмкіндік символы. «Жақын болар алысың» деген жол қашықтықтың өзі жақсы құралмен қысқаратынын білдіреді. Ал «әдепті, арлы жар» — тек жұбай емес, отбасының ырысын сақтайтын, мінезі көркем, ұят пен тәрбиені жоғары қоятын жанның бейнесі. «Оңғарылар бар ісің» дегені — мұндай жар өмірдің берекесін келтіретінін аңғартады.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал дұрыс таңдалған адам мен дұрыс шешімнің маңызын білдіреді. Мысалы, оқу орнын, мамандықты немесе өмірлік серікті ойланып таңдаған адам кейін көп қиындықтан құтылады. Яғни сапалы таңдау — істің берекесі, ал орынсыз таңдау — шаршаудың себебі.
Jaqyn bolar alysyń.
Ádepti, arly jar súıseń,
Ońǵarylar bar isiń.