«Адам көзі - таразы.» — мағынасы қандай?
Негізгі мағынасы
«Адам көзі - таразы» деген мақал адамның көзқарасы, байқауы мен ішкі бағамы көп нәрсені дәл өлшей алатынын білдіреді. Мұнда таразы тура мағынада өлшеу құралы болса, астарлы мағынада адамның әділ пайымы, талғамы, түсінігі меңзеледі. Яғни адам бір нәрсенің жөнін, салмағын, шын бағасын көбіне көзбен көріп, көңілмен түйсініп анықтайды.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «көз» — тек көру мүшесі емес, ақылмен қоса бағалайтын таным құралы. Ал «таразы» — әділ өлшеудің, дәл пайымдаудың символы. Халық осы арқылы адамның сыртқы көріністі, істің шындығын, мінездің салмағын бір қарағанда аңғара алатынын бейнелеген. Бұл жерде көздің сергектігі мен адамның ішкі түйсігі қатар айтылып тұр.
Қазіргі өмірде қолданылуы
Қазір бұл мақал адамды сырт көзбен де, өмірлік тәжірибемен де дұрыс бағалау керегін еске салады. Мысалы, жұмысқа адам таңдағанда оның сөзіне ғана емес, іс-әрекетіне, көзқарасына қарап, шынайы қабілетін аңғарамыз. Демек, адамды тануда байқағыштық пен әділ бағамның орны зор.