Адам болам десең,
Арыңды ақшаға сатпа.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ең басты құндылығы — ар-ұяты мен намысы екенін айтады. Тура мағынасында, адам өз арын ақшаға айырбастамауы керек деген ой жатыр. Астарлы мағынасы бойынша, пайда үшін адалдықтан, әділдіктен, адамдық қасиеттен бас тартуға болмайды. Қанша ақша ұсынылса да, ардан асқан құн жоқ.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ар» — адамның ішкі тазалығы, абыройы, ұяты. «Ақшаға сату» деген тіркес — материалдық пайда үшін моральдық принциптерден бас тарту деген бейнелі мағына береді. Ақша осында сынақ ретінде алынып, адамның шын қадірі байлықпен емес, мінезімен өлшенетіні көрсетіледі.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал қызметте, бизнесте, әлеуметтік желіде не күнделікті қарым-қатынаста өте өзекті. Мысалы, бір адам өтірік құжат жасап, тез пайда табуға шақырылса, ол арын сақтап, ондай жолдан бас тартуы керек. Себебі уақытша пайда кетеді, ал жоғалған абыройды қайтару қиын.
Aryńdy aqshaǵa satpa.