Адам бір-біріне қонақ.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі тұрмайды, әркімнің өмірі уақытша, өткінші. Астарлы мағынасы — адамдар бір-бірінің өміріне қонақ секілді ғана кіріп-шығады, сондықтан арадағы сыйластық, ізет, қамқорлық маңызды. Біреуге дөрекілік көрсетпей, бар кезде бағалап, жақсы сөз айтып, із қалдыру керек деген ой жатыр.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонақ» сөзі — өмірдің өткіншілігін білдіретін терең образ. Қонақ үйге уақытша келіп, кейін аттанады; сол сияқты адам да бұл жалғанда тұрақты емес. Сондықтан бұл теңеу өмірдің қысқалығын, адамдар арасындағы байланыстың нәзіктігін аңғартады. Қонаққа құрмет көрсету қазақ танымында ең биік әдептің бірі болғандықтан, мақал адамға деген ізетті де еске салады.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал көп жағдайда адаммен дұрыс қарым-қатынас орнату, ренішті көбейтпеу, бір-бірін қадірлеу үшін айтылады. Мысалы, жұмыста бірге істейтін әріптесіңіз немесе көршіңіз ұзақ уақыт қасыңызда болмауы мүмкін, сондықтан оған жылы сөйлеп, көмектесіп жүрген дұрыс. Ертең бір-біріңнен алыстап кетсең де, жақсы қарым-қатынас есте қалады.