Бұрынғы қонақ соңғы қонаққа орын берер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — үйге келген бұрынғы қонақ кейін келген қонаққа өз орнын беріп, ізет көрсетеді. Астарлы мағынасы — қазақтың қонақ күту мәдениетінде сыпайылық, кішіпейілділік, жол беру және өзгені сыйлау аса жоғары бағаланатынын білдіреді. Яғни, адам көптің ішінде өз орнын ғана ойламай, кейін келгенге де құрмет танытуы керек.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «қонақ» — тек үйге келген адам емес, жалпы сырттан келген кісі, жаңа адам, кейін қосылған жанның бейнесі. «Орын беру» — нақты орын ауыстыру ғана емес, ізеттілік пен кеңпейілдіктің белгісі. Бұрынғы мен соңғы қонақтың салыстырылуы адамдар арасындағы тәртіпті, кезектілікті және әдепті сақтауды көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал кезек күту, жиналыста сөйлеу, қоғамдық көлікте отыру, жұмыс барысында жаңа келген адамға көмектесу сияқты жағдайларда қолданылады. Мысалы, кеңседе әріптестердің бірі жұмыс орнына жаңа қызметкер келсе, бұрыннан отырған адам оған орын көрсетіп, құжаттарды түсіндіріп береді. Бұл — мақалдағы сыйластықтың бүгінгі көрінісі.