Көпшілік қауым туралы 432
Көпшілік қауым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ел бірлігі, жұрт пікірі, ортақ мүдде мен ынтымақ туралы нақылдар.
432
Мақал-мәтел
135.1K
Қаралым
312
Орташа
Сұрыптау:
Жаманды ел ішінен жау алады.
**Негізгі мағынасы** «Жаманды ел ішінен жау алады» деген мақалдың тура мағынасы — әлсіз, берекесі кеткен, ішкі ынтымағы...
Бұтағы көп ағашқа құс қонады.
**Негізгі мағынасы** Бұтағы көп ағашқа құс қонады деген мақалдың тура мағынасы — бұтағы қалың, саясы мол ағашқа құстар...
«Кел, кел» көп болса, ит те салауатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір итке бірнеше адам қайта-қайта «кел» деп шақырса, ол абдырап, әркімн...
Жақ-жақ жүргенше, тақ-тақ жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатар-қатар, бытырамай, бір ізбен, жинақы жүру. Астарлы мағынасы — бір...
Барын ортаға салса, жоқшылыққа саналмас.
**Негізгі мағынасы** Бар бар жерде оны жасырмай, жұртпен бөлісіп, ортақ іске жұмсаса, таршылық жеңілдейді деген ой айтыл...
Шаруаның мұңы бір.
**Негізгі мағынасы** «Шаруаның мұңы бір» деген мақалдың тура мағынасы — шаруаның, яғни егінші, малшы, еңбек адамының уа...
Көп ел - сарқылмас көл.
**Негізгі мағынасы** Көп ел болса, күш те, береке де таусылмайды деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада «көл» суы сарқыл...
Ауылды ала тайдай бүлдіреді.
**Негізгі мағынасы** «Ауылды ала тайдай бүлдіреді» деген мақал ел ішіне іріткі салатын бір адамның бүлікшіл әрекетін бі...
Естімеген елде көп,
Есек мінген сарт та көп.
Есек мінген сарт та көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — белгілі бір елде, аймақта көп нәрсе кездесуі мүмкін, тіпті қарапайым н...
Кеңесті ел кемімес.
**Негізгі мағынасы** «Кеңесті ел кемімес» деген мақалдың тура мағынасы — ақылдасқан, бірлесіп шешім қабылдаған ел әлсір...
Аға бастар, іні қоштар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал үлкеннің жолы, бастамасы мен жауапкершілігі алдыңғы орында болатынын білдіреді. «Аға баст...
Бай тамырлас, би құлақтас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал байлық пен билік иелерінің бір-біріне жақын, мүдделес болатынын аңғартады. Тура мағынасын...
Ең көп оқылған
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Төртеу түгел болса - алар,
Алтау ала болса - алдырар.
Алтау ала болса - алдырар.
**Негізгі мағынасы** Төрт адам түгел, яғни ауызбірлікте, тату әрі бір мақсатта болса, кез келген істі жеңіп, нәтижеге же...
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бұл бөлімде көпшілік қауым, жұртшылық және елдік сана туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндай нақылдар халықтың ортақ ақылы мен тәжірибесінен туып, қоғамдағы тәртіп, бірлік, ынтымақ, ортақ мүддені алға қояды. Көптің күші, елдің берекесі, жұрттың пікірі секілді ұғымдарды қысқа да нұсқа жеткізіп, адамды қауыммен санасуға үндейді.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.