Көпшілік қауым туралы 432
Көпшілік қауым жайлы қазақ мақал-мәтелдері: ел бірлігі, жұрт пікірі, ортақ мүдде мен ынтымақ туралы нақылдар.
432
Мақал-мәтел
89.2K
Қаралым
206
Орташа
Сұрыптау:
Заманына жақсан, адамына жағасың.
**Негізгі мағынасы** «Заманына жақсан, адамына жағасың» деген мақал адам өмір сүріп отырған ортаға, заманның талабына б...
Ел екпіні - сел екпіні.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің күші мен серпіні жеке адамның емес, көптің бірлескен қимылынан туатынын білдіреді....
Жалғыз үйдің қарғасы боққа тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз адам не жалғыз үй өз бетімен тіршілік еткенімен, көптің берекесі мен қолдауы жоқ жерде толы...
Хан - қазық, қараша - азық.
**Негізгі мағынасы** «Хан - қазық, қараша - азық» мақалы ел ішіндегі екі түрлі қызмет пен орынды салыстырады. Тура мағы...
Саусақ ашсаң - қылдырық,
Жұмсақ - жұдырық.
Жұмсақ - жұдырық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: саусақты ашып жіберсең, оның арасы жіңішкеріп, әлсіз көрінеді; ал жұдыр...
Жалғыздың жағы жоғалса табылмайды,
Көптің оғы жоғалса да табылады.
Көптің оғы жоғалса да табылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адамның жоғалтқаны қайта табылмай қалады, ал көптің ішінде жоғал...
Елдің көзі - елу.
**Негізгі мағынасы** «Елдің көзі – елу» деген мақал халық ішінде бір істі көпшілік болып бақылап, бағалап отырудың маңы...
Бірмен сырлас, мыңмен кеңес.
**Негізгі мағынасы** Бірмен сырлас, мыңмен кеңес деген мақалдың тура мағынасы — бір адаммен сыр бөлісіп, бірнеше адаммен...
Замана айнасы - замандас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: адамның өз дәуірін, заман тынысын жақсы тануы үшін жанындағы замандасы...
Жас-жастың тілегі бір,
Жібектің түйіні бір.
Жібектің түйіні бір.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жастың көңілі мен арманы көбіне ұқсас болатынын білдіреді. Жас кезде адам болашақтан көп...
Той сылтауымен тон бітер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — той жасаудың сылтауымен адам тон тігіп, киімін бүтіндейді. Астарлы ма...
Тоңға жатқан мал оңбас,
Тобырға түскен іс оңбас.
Тобырға түскен іс оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тоңда жатқан малға да, тобырға түскен іске де береке қонбайды. Астарлы...
Қасқырлар ұлысып табысады.
**Негізгі мағынасы** Қасқырлар ұлысып табысады деген мақалдың тура мағынасы — қасқырлар бір-біріне ұли отырып, өзара үн...
Дау арашасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** «Дау арашасыз болмас» деген мақал кез келген жанжал, келіспеушілік өздігінен басылмайтынын білдіре...
Төресі бар елдін, төбесі бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қандай бір елдің төресі, яғни елді бастайтын басшысы, қадірлі адамы бол...
Ең көп оқылған
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бір көрген - біліс,
Екі көрген - таныс.
Екі көрген - таныс.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адаммен араласу мен жақындықтың біртіндеп қалыптасатынын білдіреді. Бір рет көрген адамды...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Құтты қонақ келсе,
Қой егіз табар.
Құтсыз қонақ келсе,
Қойға қасқыр шабар.
Қой егіз табар.
Құтсыз қонақ келсе,
Қойға қасқыр шабар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қонақтың да берекелі, не берекесіз болатынын астарлап көрсетеді. Құтты, сыйлы қонақ келсе...
Бұл бөлімде көпшілік қауым, жұртшылық және елдік сана туралы қазақ мақал-мәтелдері топтастырылған. Мұндай нақылдар халықтың ортақ ақылы мен тәжірибесінен туып, қоғамдағы тәртіп, бірлік, ынтымақ, ортақ мүддені алға қояды. Көптің күші, елдің берекесі, жұрттың пікірі секілді ұғымдарды қысқа да нұсқа жеткізіп, адамды қауыммен санасуға үндейді.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.
Көпшілік туралы мақал-мәтелдер жеке адамның мінезі мен әрекетінің қоғамға әсерін де көрсетеді: жұрт алдында абырой сақтау, ортаға пайдалы болу, елдің сөзін тыңдау, ақылдасу мәдениеті. Бұл нақылдар күнделікті өмірде де, тәрбие мен тәлімде де маңызды: ұрпақты елге қызмет етуге, бірлікке, татулыққа, көппен бірге дұрыс жол таңдауға шақырады.