Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
295.7K
Қаралым
278
Орташа
Сұрыптау:
Қысыр қалған ешкіден лақтаған шыбыш артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: төл бермейтін қысыр ешкіден лақтап, ұрпақ әкелген шыбыштың қадірі жоғар...
Жаман мерген теке атқан жеріне үш барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам бір істі шала, асығыс не салақ орындаса, соның зардабын қайта-қайта тартады дегенді...
Тоңға жатқан мал оңбас,
Тобырға түскен іс оңбас.
Тобырға түскен іс оңбас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тоңда жатқан малға да, тобырға түскен іске де береке қонбайды. Астарлы...
Бас білген өгізге «Өк!» деген өлім.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: басы үйренген, басқаруды білетін өгізге «Өк!» деп бұйрық берсең, ол тоқ...
Егіншінің пірі - Диқан ата.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал егіншілік пен диқаншылықтың қасиетті, берекелі кәсіп екенін білдіреді. Тура мағынасында,...
Бір мал арқан тоздырар,
Екі мал табан тоздырар.
Екі мал табан тоздырар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана малды күнде арқандап ұстау арқанды тоздырады, ал екі малды қа...
Талап - адамнан , дем - су - Алладан .
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам еңбегі мен Құдайдың жәрдемі қатар керек екенін білдіреді. Талап, ізденіс, әрекет — а...
Талдырмаш таза айырдан,
Жүк көтергіш қоспақ артық.
Жүк көтергіш қоспақ артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — талдырмаш, яғни әлі жас, әлсіз таза айырдан гөрі, жүк көтеретін қоспақ...
Қыстай қайрап, жаздай шапқан кетпенім,
Кетпен шауып мұратыма жеткенім.
Кетпен шауып мұратыма жеткенім.
**Негізгі мағынасы** Қыстай қайрап, жаздай шапқан кетпен — еңбектің үздіксіз, ұқыпты және дер кезінде жасалуын білдіреді...
Күшенген жеңбейді,
Күші көп жеңеді.
Күші көп жеңеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреу тек қиналып, күшеніп, зорланып әрекет етсе, міндетті түрде жеңіс...
Оймақ пішсең де, ойлап піш.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген істі асықпай, алдын ала ойланып істеу керек дегенді білдіреді. Тіпті ең шағын...
Тынбай жүрген тасбақа
Тәй-тәй басып түйеден озар.
Тәй-тәй басып түйеден озар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тасбақа өте баяу жүрсе де, тоқтамай қозғалып отырса, ұзақ жолда үлкен...
Қатын ерге қарайды,
Ер жерге қарайды.
Ер жерге қарайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал отбасы ішіндегі жауапкершілік пен бағыт-бағдарды астарлап айтады. Тура мағынасында әйел к...
Қой сүті - қорғасын,
Қойды соққан оңбасын.
Қойды соққан оңбасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қойдың сүті өте құнарлы, қою әрі майлы келеді, сондықтан оны «қорғасын»...
Алтын жерде жатпайды,
Жаман ұста суын таппайды.
Жаман ұста суын таппайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алтын жерге тасталып жатпайды, яғни бағалы нәрсе ұзақ уақыт қараусыз...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.