Еңбек, кәсіп туралы 1060
Еңбек туралы мақал-мәтелдер еңбекқорлықты дәріптеп, табандылық пен адал маңдай тердің қадірін ұқтырады.
1060
Мақал-мәтел
296K
Қаралым
279
Орташа
Сұрыптау:
Арамнан алған түйеден
Адалдан алған ешкі артық.
Адалдан алған ешкі артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арам жолмен алынған үлкен түйеден гөрі, адал жолмен алған кішкентай ешк...
Білек болмай, тілек болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қол күші, әрекет ететін білек болмаса, жай ғана тілек жеткіліксіз. Аст...
Кедейді тер қысса,
Керегесін арқалап тауға шығады.
Керегесін арқалап тауға шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кедей адам таршылық көрсе де, жан сақтап, күн көру үшін кез келген қиындыққа төтеп береті...
Етікшіні балға мен бізі асырайды,
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
Егіншіні кетпеннің жүзі асырайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — етікші өз күнін балға мен біз арқылы, ал егінші кетпеннің жүзі арқылы...
Сынық ине, сыдырым таспа бермес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: сынық ине де, сыдырым таспа да дұрыс іске жарамайды. Астарлы мағынасы —...
Жолдан алған жолда қалады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жол үстінде, сапар кезінде табылған немесе қолға түскен нәрсе сол жолд...
Іздеген инені де табады.
**Негізгі мағынасы** Ізденген, талап еткен адам мақсатына жетеді деген ой айтылады. Мақал тура мағынасында — адам іздесе...
Жалғыз құртты жарып жеген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір ғана құртты бөліп-жарып жеу. Астарлы мағынасы — қолдағы азды қанағ...
Сауда соңы - кемістік,
Шаруа соңы - келістік.
Шаруа соңы - келістік.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сауда-саттық пен шаруаның нәтижесін салыстырып тұр. Тура мағынасында, саудамен көп айналы...
Қорлы саба сарқылмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасында қорлы, яғни қамыспен не басқа бұйыммен жасалған саба сүт өнімін көп с...
Жасында жалықпаған
Қартайғанда тарықпайды.
Қартайғанда тарықпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жастық шақта адам еңбек етуден, үйренуден, ізденуден жалықпаса, қартайғ...
Өнерлі істе жеміс бар,
Өрелі істе жеңіс бар.
Өрелі істе жеңіс бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің жай ғана атқарылуы емес, оның сапалы, шебер және мақсатты орындалуы маңызды екен...
Арту-арту құм келсе,
Атан тартар бүгіліп.
Атан тартар бүгіліп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көп құм артылғанда, ауыр жүктің салмағын атан түйе ғана тарта алады, ол...
Төзе алмасаң бейнетке,
Қолың жетпес зейнетке.
Қолың жетпес зейнетке.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал еңбектің, қиындықтың және сабырдың арасындағы байланысты көрсетеді. Тура мағынада, бейнет...
Арба сынса - отын,
Өгіз өлсе - етің.
Өгіз өлсе - етің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын жағдайдың өзінен де пайда таба алатын, шығынға сабырмен қарап, қолда барды кәдеге жа...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жер - таусылмайтын қазына.
**Негізгі мағынасы** «Жер - таусылмайтын қазына» деген мақалдың тура мағынасы — жердің адамға берер байлығы өте көп, он...
Бір кісі қазған құдықтан мың кісі су ішеді.
**Негізгі мағынасы** Бір адамның еңбегі мен жасаған игілігі көпке пайда әкелетінін білдіреді. Тура мағынасында бір кісі...
Бөрі азығы мен ер азығы жолда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қасқыр да, ер адам да өз несібесін жол жүріп, іздеп табады. Астарлы ма...
Адамнан адамның несі артық?
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
Бір-ақ ауыз сөзі артық;
Малдан малдың несі артық?
Бір-ақ асым еті артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам мен малдың қадірін салыстырып, ең үлкен артықшылықтың аз ғана нәрседе емес, мәнді сө...
«Еңбек туралы» мақал-мәтелдер — қазақтың тұрмыс-тіршілігі мен дүниетанымында еңбектің орнын айқындайтын даналық сөздер. Бұл топтамада адал еңбек, маңдай тер, кәсіп, шеберлік, тәртіп пен жауапкершілік секілді ұғымдар қысқа да нұсқа нақыл арқылы беріледі.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.
Мұндай мақал-мәтелдер адамды еріншектікке қарсы тұрып, табандылыққа, үнемшілдікке және нәтиже үшін әрекет етуге үндейді. Оқуға, жұмысқа, шаруашылыққа қатысты мәнді ойлар арқылы ұрпақты еңбекқорлыққа тәрбиелеп, жетістікке жетудің жолы еңбекте екенін еске салады.