Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
89.4K
Қаралым
217
Орташа
Сұрыптау:
Назыңды ер көтерер,
Ер көтермесе, ел көтерер.
Ер көтермесе, ел көтерер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ер-азаматтың жүк көтерер, қолдау көрсетер тірек болатынын айтады. Біреудің назын, өкпе-ре...
Құланның оттауы бірге, жусауы бөлек.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — құландар бір жерде жайылып, бірге оттайды, бірақ су ішерде не жатарда...
Егіз аттан жығылса,
Басын сүйер ағасы.
Жалғыз аттан жығылса,
Неге келер шамасы?
Басын сүйер ағасы.
Жалғыз аттан жығылса,
Неге келер шамасы?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, әсіресе ағалық қамқорлықтың қадірін түсіндіреді. Егіз аттан, яғни екі аттан бі...
Тілі бірді тілек,
Тілі басқаны жүрек қосады.
Тілі басқаны жүрек қосады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тілі, сөзі бір адамды тілек пен ниет жақындастырады, ал тілі бөлек, ұс...
Жалғыздың жағы жоғалса табылмайды,
Көптің оғы жоғалса да табылады.
Көптің оғы жоғалса да табылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз адамның жоғалтқаны қайта табылмай қалады, ал көптің ішінде жоғал...
Елдің құты белеңде,
Судың құты тереңде.
Судың құты тереңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, судың да қадірлі, берекелі жерін меңзейді. Тура мағынасында құт-береке биікте,...
Жалғыз тері тон болмас,
Жалғыздың сөзі оң болмас.
Жалғыздың сөзі оң болмас.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз адамның ісі де, сөзі де толық болмайтынын білдіреді. Тері жалғыз күйінде тонға жар...
Дау арашасыз болмас.
**Негізгі мағынасы** «Дау арашасыз болмас» деген мақал кез келген жанжал, келіспеушілік өздігінен басылмайтынын білдіре...
Қылыш даттанса, ел бұзылады,
Ел даттанса, ат сабылады.
Ел даттанса, ат сабылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ел ішіндегі келіспеушілік пен наразылықтың салдары ауыр болатынын ескертеді. Тура мағынас...
Тауға тау қосылмайды,
Елге ел қосылады.
Елге ел қосылады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір тау екіншісіне физикалық түрде қосылмайды, ал ел, халық бір-біріме...
Көптен жау құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы...
Жұрт жұтаса - жұтық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ел-жұрт ауыр қиыншылыққа, жұтқа ұшыраса, жеке адамның да жағдайы нашар...
Жүзді жетелеп, бірді мінген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — біреудің жүз адамды жетектеп, ал бір адамның ғана атқа мінуі сияқты кө...
Дау қырық жылда бітсе де,
Қыршын біттім дер.
Қыршын біттім дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұзаққа созылған дау-дамайдың адамды титықтатып, рухын да, күшін де сарқып жіберетінін аңғ...
Қарағай бойы қар жауса,
Жұтамайды сауысқан.
Қанды қалпақ кисе де,
Қиыспайды туысқан.
Жұтамайды сауысқан.
Қанды қалпақ кисе де,
Қиыспайды туысқан.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал туыстық байланыстың мықтылығын айтады. Қарағайдың биіктігіндей қалың қар жауса да сауысқа...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Бірлігі жоқ ел тозады,
Бірлігі күшті ел озады.
Бірлігі күшті ел озады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тірегі — бірлік екенін айтады. Бірлігі жоқ жұрт іштен ыдырап, тіршілігі әлсіреп, бе...
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.