Бірлік туралы 411
Бірлік туралы мақал-мәтелдер халықты татулыққа, ынтымаққа шақырып, ортақ мақсатқа жұмылудың қадірін ұқтырады.
411
Мақал-мәтел
112.3K
Қаралым
273
Орташа
Сұрыптау:
Құс топтанса - ұшайын дегені,
Ел топтанса - көшейін дегені.
Ел топтанса - көшейін дегені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: құстар топтасса, қоныс аударуға, ұшып кетуге дайындалғаны; ал ел-жұрт ж...
Ноғай, қазақ - бір кісі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ноғай мен қазақтың түбі, тілі, салты, мінезі жақын екенін білдіреді. Тура мағынасында екі...
Саусақ ашсаң - қылдырық,
Жұмсақ - жұдырық.
Жұмсақ - жұдырық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: саусақты ашып жіберсең, оның арасы жіңішкеріп, әлсіз көрінеді; ал жұдыр...
Көптен жау құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен жау құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — бір адамға емес, көпшілікке, ел-жұртқа қарсы...
Жалғыз үйдің қарғасы боққа тоймас.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз адам не жалғыз үй өз бетімен тіршілік еткенімен, көптің берекесі мен қолдауы жоқ жерде толы...
Айтысқан соң дау емес пе,
Алысқан соң жау емес пе?
Алысқан соң жау емес пе?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сөзге келіп, тартысып қалған екі жақтың арасы суып, ақыры дау-дамайға айналатынын білдіре...
Жақсы айғырдың үйірін ат жақтайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы айғырдың үйірі көбейіп, ірі де берік болуы үшін оған лайықты ат...
Бір дау бір дауды қуады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір кикілжіңнің артынан екіншісі еріп жүретінін аңғартады. Яғни, адам ашуға беріліп, жанж...
Екеуге иық көрсеткен біреу - өзінің соры,
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
Біреуге иық көрсеткен екеу - елінің соры.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — бір адам екі адамға қарсы иық тіреп, өз күшімен оларды жеңгісі келсе,...
Елдің құты белеңде,
Судың құты тереңде.
Судың құты тереңде.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің де, судың да қадірлі, берекелі жерін меңзейді. Тура мағынасында құт-береке биікте,...
Көптен қоян құтылмас.
**Негізгі мағынасы** «Көптен қоян құтылмас» деген мақалдың тура мағынасы — қоян сияқты әлсіз, шапшаң аңның көп адамның қ...
Жылқылы елде жау көп,
Жатақ елде дау көп.
Жатақ елде дау көп.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал елдің тұрмыс-тіршілігіне қарай қауіп пен қайшылықтың да әрқалай болатынын білдіреді. Тур...
Бет-бетімен түйе айдап.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істің тәртібі жоқ, ортақ бағыт пен келісімсіз атқарылып жатқанын білдіреді. Тура мағы...
Егіз аттан жығылса,
Басын сүйер ағасы.
Жалғыз аттан жығылса,
Неге келер шамасы?
Басын сүйер ағасы.
Жалғыз аттан жығылса,
Неге келер шамасы?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ағайынның, әсіресе ағалық қамқорлықтың қадірін түсіндіреді. Егіз аттан, яғни екі аттан бі...
Дау қырық жылда бітсе де,
Қыршын біттім дер.
Қыршын біттім дер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұзаққа созылған дау-дамайдың адамды титықтатып, рухын да, күшін де сарқып жіберетінін аңғ...
Ең көп оқылған
Ағасы бардың жағасы бар,
Інісі бардың тынысы бар.
Інісі бардың тынысы бар.
**Негізгі мағынасы** Ағасы бар адам қорғансыз емес, сүйенер тірегі, ақыл сұрайтын үлкені болады. «Жағасы бар» деу — біре...
Іштен шыққан жау жаман.
**Негізгі мағынасы** «Іштен шыққан жау жаман» деген мақал ел ішінен, өз ортасынан шыққан қауіп сыртқы дұшпаннан да қате...
Алтау ала болса, ауыздағы кетеді,
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
Төртеу түгел болса, төбедегі келеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — алты адам алауыз болып, бір-бірімен келіспесе, ауыздағы дайын несібе д...
Көп түкірсе, көл болады,
Көп біріксе, ел болады.
Көп біріксе, ел болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп адамның аз-аздан түкіргені жиналып, көлдей үлкен нәрсеге айналуы....
Жұмыла көтерген жүк жеңіл.
**Негізгі мағынасы** Жұмыла көтерген жүк жеңіл дегеніміз — бір адамға ауыр болған істі бірнеше адам бірігіп атқарса, ол...
Бұл бөлімде бірлік туралы қазақтың мақал-мәтелдері топтастырылған. Олар ел ішіндегі татулық, ұйымшылдық, өзара сыйластық пен ортақ мүдде үшін жұмылудың маңызын қысқа да нұсқа жеткізеді.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.
Бірлікке үндейтін нақылдар қиындықты бірге еңсеру, дау-дамайды ақылмен шешу, ру-тайпа емес, тұтас жұрт болып әрекет ету сияқты құндылықтарды дәріптейді. Мұнда жиналған мақал-мәтелдер күнделікті өмірде де, тәрбие мен білімде де ынтымақтың берекеге бастайтынын еске салады.