Жоқшылық туралы 331
Жоқшылық туралы мақал-мәтелдер: таршылықта сабыр, еңбек пен үміттің қадірін ұқтыратын нақыл сөздер.
331
Мақал-мәтел
85.2K
Қаралым
257
Орташа
Сұрыптау:
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
Аш құлақтан тыныш құлақ.
**Негізгі мағынасы** «Аш құлақтан тыныш құлақ» деген мақалдың тура мағынасы — қарны аш, жайсыз адам бір орында байыз та...
Етігің тар болса,
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
Бұл дүниенің кеңдігінен не пайда?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал таршылық пен қолайсыздықты бастан кешкен адамға кең дүниенің де қызығы жоқ екенін білдір...
Қысқа жіп күрмеуге келмейді,
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
Күрмеуге келсе де, байлауға келмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жіп тым қысқа болса, оны түйіндеп, байлап бекіту қиын. Астарлы мағынас...
Қардан кебіс киіп, мұздан құрсау салған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өте қиын, ауыр жағдайды, таршылық пен мұқтаждықты бейнелейді. Тура мағынасында адам қысты...
Бұйырмағанын айдап жүрмін,
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
Бұйырғанын шайнап жүрмін.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ырыс-несібесі, бағы мен бұйрығы туралы айтады. Тура мағынасында: біреуге тиесілі...
Ашыққаннан құныққан жаман.
**Негізгі мағынасы** «Ашыққаннан құныққан жаман» деген мақалдың тура мағынасы — аштық көргеннен гөрі, қанағатсыздыққа с...
Су аяғы құрдым.
**Негізгі мағынасы** «Су аяғы құрдым» деген мақалдың тура мағынасы — судың соңғы баратын жері, яғни терең құдық, шұңқыр...
Аузынан сөзі, қойнынан бөзі түскен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды сыртқы кескіні мен ішкі жағдайына қарап сипаттайды. Тура мағынасында: аузына сөзі...
Арық атқа қамшы жау,
Жыртық үйге тамшы жау.
Жыртық үйге тамшы жау.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: арық атқа қамшы тисе, оның халі одан сайын нашарлайды; жыртық үйге тамш...
Жарлының байлығы - денінің саулығы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — малы, ақшасы көп болмаған жарлы адамның ең үлкен байлығы оның денсаул...
Ең көп оқылған
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Аш бала тоқ баламен ойнамайды,
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
Тоқ бала аш болам деп ойламайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның тұрмыс жағдайы әртүрлі болса, олардың ойы мен көңіл күйі де бірдей болмайтынын бі...
Жыртық үйдің де құдайы бар.
**Негізгі мағынасы** Жыртық үйдің де құдайы бар деген мақалдың тура мағынасы — кедей, жұпыны, тозған үйдің де иесі, несі...
Тек жүрсең - тоқ жүресің.
**Негізгі мағынасы** Тек жүрсең – тоқ жүресің деген мақалдың тура мағынасы: адам орынсыз әуреге түспей, сабыр сақтап, қ...
Кісі ақылымен бай болғанша,
Өз ақылыңмен жарлы бол.
Өз ақылыңмен жарлы бол.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға өз ойына, өз шешіміне сүйенуді үйретеді. Тура мағынасында, біреудің ақылымен мол т...
«Жоқшылық туралы» мақал-мәтелдер – тұрмыстың тар кезеңін, мұқтаждық пен қиындықты бастан өткерген халықтың өмірлік тәжірибесінен туған нақылдар. Бұл топтағы даналық сөздер адамды сабырға шақырып, барға қанағат, жоққа төзім етуге үйретеді, тіршіліктің сынағында рухты түсірмей, амал табуға жетелейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.
Жоқшылық жайлы мақалдар еңбекқорлықтың, үнемшілдіктің және бірліктің мәнін айқындайды: таршылықта қолдағыны бағалау, ысырапқа жол бермеу, ортақтасу секілді ұстанымдар насихатталады. Сонымен бірге олар үміт пен жігерді күшейтіп, «жоқтан бар жасау» деген ойды бекітіп, қиындықты жеңудің жолы – әрекет пен табандылық екенін меңзейді.