Жетімдік туралы 36
Жетімдік туралы мақал-мәтелдер — тағдыр, мейірім, қамқорлық пен төзім жайлы халық даналығы.
36
Мақал-мәтел
9.4K
Қаралым
261
Орташа
Сұрыптау:
Жетімді желе, жесірді еле.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім баланы да, жесір әйелді де сырт қалдырмай, қолдап-қорғау керек...
Кірекейді өлтірме,
Қонжығы қор болмасын.
Қонжығы қор болмасын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — кірекейді өлтірмеу, өйткені оның қонжығы жетім қалып, қор болады. Аста...
Жетім бала өз кіндігінен өседі.
**Негізгі мағынасы** Жетім бала ата-анасының сүйеуінсіз өседі деген тура мағына береді. Астарында: адам баласы, әсіресе...
Ботасыз іңген боздайды,
Баласы өлген ананың,
Қайғы-шерін қозғайды.
Баласы өлген ананың,
Қайғы-шерін қозғайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал баласынан айырылған ананың қайғысы өте ауыр болатынын білдіреді. Тура мағынасында ботасын...
Қатарынан қалған кәрі жетім.
**Негізгі мағынасы** «Қатарынан қалған кәрі жетім» деген мақалдың тура мағынасы — жасы ұлғайса да, артында сүйеуі, тіре...
Балалы марал маңырайды,
Баласыз марал зарлайды.
Баласыз марал зарлайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — баласы бар маралдың дауысы мен баласыз маралдың зары әртүрлі естіледі....
Ең көп оқылған
Жетімді жылатпа.
**Негізгі мағынасы** Жетімді жылатпа деген сөздің тура мағынасы — ата-анасынан айырылған, қорғансыз қалған баланың көз ж...
Жетім, жетім демеңіз,
Жетімнің ақысын жемеңіз.
Жетімнің ақысын жемеңіз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жетім баланы кемсітуге, оған төмен қарап, құқығын таптауға болмайтынын ескертеді. Тура ма...
Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар.
**Негізгі мағынасы** Жетім қозы тасбауыр, түңілер де отығар деген мақал ата-ана мейірімі мен қамқорлығынан айырылған жан...
Жетім қыздың алпыс анасы бар.
**Негізгі мағынасы** Жетім қыздың алпыс анасы бар деген мақал жетімге ел-жұрт болып жанашыр болу керек екенін білдіреді....
Жетім көрсең, жебей жүр,
Жесір көрсең, демей жүр.
Жесір көрсең, демей жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жетім бала мен жесір әйелді көргенде, оларға қолұшын бер, қамқор бол д...
«Жетімдік туралы» мақал-мәтелдер қазақ халқының өмір тәжірибесінен туған терең ойды жеткізеді. Бұл санаттағы нақыл сөздер жетімнің күйін, жалғыздықтың салмағын, қоғамның жауапкершілігін, сондай-ақ мейірім мен қамқорлықтың құнын суреттейді.
Жетімдікке қатысты мақалдар көбіне адамгершілікке шақырып, әлсізге қолдау көрсету, жетімнің ақысын жемеу, біреудің көз жасын қадірлеу сияқты ұстанымдарды бекітеді. Сонымен қатар олар қиындыққа мойымай, сабыр сақтап, еңбекпен күн көру, үміт үзбеу секілді тәрбиелік мәні зор ойларды ұрпақ санасына сіңіреді.
Жетімдікке қатысты мақалдар көбіне адамгершілікке шақырып, әлсізге қолдау көрсету, жетімнің ақысын жемеу, біреудің көз жасын қадірлеу сияқты ұстанымдарды бекітеді. Сонымен қатар олар қиындыққа мойымай, сабыр сақтап, еңбекпен күн көру, үміт үзбеу секілді тәрбиелік мәні зор ойларды ұрпақ санасына сіңіреді.