Қатарынан қалған кәрі жетім.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Қатарынан қалған кәрі жетім» деген мақалдың тура мағынасы — жасы ұлғайса да, артында сүйеуі, тірегі жоқ, жалғыз қалған адам. Астарлы мағынасы — қартайғанда қамқорсыз қалудың өте ауыр екенін, туыс-туғаннан, баладан, айналадан қолдау болмаса, адамның тағдыры мүшкіл болатынын білдіреді. Бұл сөз тек жетімдікті емес, көңіл-күйдің қаңырап қалуын, жалғыздықтың салмағын да аңғартады.
Образдар мен теңеулер
Мақалдағы «кәрі» сөзі өмірдің соңғы кезеңін, әлсіздік пен мұқтаждықты көрсетеді. «Жетім» бейнесі — қорғансыздықтың ең ауыр түрі. Ал «қатарынан қалған» деген тіркес адамның өз ортасынан, замандасынан, жәрдемдесер жаннан шеттеп қалғанын білдіреді. Осы үш образ бірігіп, жалғыз қалған жанның көңіл күйін өте әсерлі жеткізеді.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал қарт адамдарға қамқор болу керегін еске салады. Мысалы, балалары өз бетімен кетіп, жалғыз тұрған қарияға көршілері жиі кіріп, жағдайын сұрап тұрса, ол өзін қажетсіз сезінбейді. Сондықтан бұл мақал үлкенді құрметтеп, жалғыз қалдырмауға шақырады.