Жалғыздық туралы 87
Жалғыздық туралы мақал-мәтелдер адамның ішкі күйі, сабыр, ой және қоғаммен байланыс мәнін терең жеткізеді.
87
Мақал-мәтел
17.3K
Қаралым
199
Орташа
Сұрыптау:
Әркімнің жүрген жері - Мысыр шаһары.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның өз ортасы, өз елі мен үйренген жері оған ең жайлы, ең қадірлі орын екенін білдіре...
Жалғыздың ісі бітпес.
**Негізгі мағынасы** Жалғыз адам істі толық әрі нәтижелі атқаруы қиын деген ой айтылады. Мұнда тура мағынада бір адамның...
Шықпа, жаным, шықпа.
**Негізгі мағынасы** «Шықпа, жаным, шықпа» — адамды сабырға, төзімге шақыратын сөз. Тура мағынасында біреуге «жаным, шы...
Андалама,
Андызда оқ тиеді жалғызға.
Андызда оқ тиеді жалғызға.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жалғыз жүрген адамға қауіп көп екенін ескертеді. Тура мағынасында, аңдып тұрған жау не ме...
Жарлылық сені қайтейін,
Жандай досты жат еттің.
Кәрілік сені қайтейін,
Сөйлер сөзге мерт еттің.
Жандай досты жат еттің.
Кәрілік сені қайтейін,
Сөйлер сөзге мерт еттің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам басына түскен екі ауыр халді — жарлылық пен кәрілікті — ащы мысқылмен суреттейді. Ту...
Жалғыздық - бір Тәңірдің сыбағасы.
**Негізгі мағынасы** Жалғыздық – әр адамға тән күй, бірақ оның шын мәніндегі ауырлығын толық көтере алатын тек бір Тәңір...
Қайғы - саңырау.
**Негізгі мағынасы** Қайғы — адамның ішкі жан дүниесін ауыртатын күй. Бұл мақалдың тура мағынасы жоқ, ал астарлы мағынас...
Саясы жоқ бұтаққа бұлбұл қонбайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: саясы, көлеңкесі жоқ бұтаққа бұлбұл қонбайды. Астарлы мағынасы: адамға...
Ат үйірін сағынса,
Артқы аяғын қағынар.
Артқы аяғын қағынар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал жылқының өз үйірін, яғни бірге жүрген тобын сағынғандағы қимылын мысал етеді. Тура мағына...
Доссыз адам тамырсыз терек.
**Негізгі мағынасы** «Доссыз адам тамырсыз терек» деген мақал адамның досы болмаса, тірегі де, сүйеніші де әлсіз болаты...
Иттің жатқан жері - төсегі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ит қай жерде жатса, сол жерді өзіне төсек етеді, яғни оған көп жайлылы...
Жалғызға жұмақ та жараспайды;
**Негізгі мағынасы** «Жалғызға жұмақ та жараспайды» деген мақал адамның жалғыз өмір сүргені көңілге қонымсыз, толық еме...
Соқырдың арманы - көз.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көзі көрмейтін адамның ең үлкен тілегі көру қабілетіне ие болу. Астарл...
Жаман дос - көлеңке:
басыңа бақ қонса,
қашып құтыла алмайсың.
Басыңа бұлт төнсе,
іздеп таба алмайсың.
басыңа бақ қонса,
қашып құтыла алмайсың.
Басыңа бұлт төнсе,
іздеп таба алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Жаман дос сырттай жанында жүргенімен, шын керек кезде пайдасы жоқ адамды білдіреді. Егер басыңа бақ...
Жалғыз үйдің тамағы жетсе де, табағы жетпес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: жалғыз отырған үйде ас-су жеткенімен, оны қоятын табақ-аяқ, дастарқанғ...
Ең көп оқылған
Қасқыр ішігі бар кісі,
Жолдасының тоңғанын білмес.
Жолдасының тоңғанын білмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қасқырдың ішігі киілген адам өз тоңуын сезбегендей, жолдасының тоңғанын...
Адам бір-біріне қонақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — адам бұл дүниеде мәңгі тұрмайды, әркімнің өмірі уақытша, өткінші. Аста...
Көзден кетсе, көңілден кетеді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам көзіне жиі түсіп, араласып жүрген нәрсе не адам есте берік сақталатынын, ал көз алды...
«Баймын» деп мақтанба, жарлылық бар,
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
«Көппін» деп мақтанба, жалғыздық бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды шектен тыс мақтанудан, өз жағдайына тым сеніп кетуден сақтандырады. Біреудің байлы...
Жақсы жолдас ерттім дегенше,
Жарты жолдан өттім де.
Жарты жолдан өттім де.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы жолдас тапқан адам жолдың жартысын жүріп қойғандай болады. Астар...
«Жалғыздық туралы» мақал-мәтелдер – адам жанының тынысы, ойға шомып, өзін танып-білуге жетелейтін нақыл сөздер топтамасы. Бұл санатта жалғыз қалудың салмағы мен сабағы, кейде еркіндік пен жауапкершілікке айналатын қыры көрініс табады.
Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.
Қазақ даналығы жалғыздықты тек мұң ретінде емес, тәубе, сабыр, қайрат пен парасатты шыңдайтын кезең деп те бағалайды. Мұндағы мақалдар адам мен орта қарым-қатынасы, дос пен туыстың қадірі, көптің қолдауы және жеке адамның рухани беріктігі туралы ой салады.