Жақсылық , Жамандық туралы 2199
Жақсылық пен жамандық туралы мақал-мәтелдер өмірлік таңдау, мінез, адамгершілік пен жауапкершілікті ұқтырады.
2199
Мақал-мәтел
627.1K
Қаралым
285
Орташа
Сұрыптау:
Түйе мінген тайлақ мінгенге күлмейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: түйе мінген тайлақ, яғни өзі де әлі жас, шала жетілген жануар, тай міні...
Түздегі май құсса, үйдегі қан құсады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сыртта, түзде орын алған бір қиындықтың, ысырап пен жауапсыз әрекеттің салдары үй ішіне а...
Қыдыр сөз - күйдіргі.
**Негізгі мағынасы** «Қыдыр сөз – күйдіргі» деген мақал сөздің қуаты өте күшті екенін білдіреді. Тура мағынасында қыдырғ...
Құрғақ талқан жегенді күлдірме,
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
Жайдақ нарға мінгенді желдірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды мазақтамауға, біреудің халіне күліп қарамауға үйретеді. Тура мағынада, құрғақ талқ...
Жазымсыраған қыстан без,
Жасымсыраған қыздан без.
Жасымсыраған қыздан без.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай именіп, шын ойын жасырған адамнан сақ болуды ескертеді. Тура мағынада «жазымсырағ...
Өтірік ырысты байлайды.
**Негізгі мағынасы** «Өтірік ырысты байлайды» деген мақал жалған сөздің ақыры жақсылыққа апармайтынын білдіреді. Тура м...
Тоқал ешкі қой бұзар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — тоқал ешкі қойға тиіп, мазасын алып, тынышын бұзады. Астарлы мағынасы...
Жеп еті, ішіп сорпасы жоқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреудің еңбегін, пайдасын көріп алып, соның өтеуін бермейтін, бірақ өзіне қажет кезінде...
Жақсы да, жақсылық та жалпыға ортақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жақсы адам да, оның жасаған игі ісі де бір ғана кісіге емес, көпшілікк...
Ұрлық қылсаң, жалғыз қыл,
Екеу болса, бірі - айғақ.
Екеу болса, бірі - айғақ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұрлықтың өзі-ақ теріс іс екенін, ал оған тағы бір адамды араластырсаң, істің әшкере болу...
Қайыр сұрап, зекет береді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай қарағанда кедей адам біреуден қайыр сұрап, соның өзінен зекет беретіндей көрінеді...
Күніне жүз түлкі алса да,
Тазының ит аты қалмайды.
Тазының ит аты қалмайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тазы күн сайын қанша түлкі ұстаса да, оның аты «ит» болып қала береді....
Еңбегі ештің тұзы сор.
**Негізгі мағынасы** «Еңбегі ештің тұзы сор» деген мақал еңбексіз, еріншектікпен өмір сүрген адамның ырысы болмайтынын...
Балық жеген тоқ болар,
Әл-дәрмені жоқ болар.
Әл-дәрмені жоқ болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — балық жеген адам тойып, қарны тоқ болады, бірақ содан кейін әл-қуаты к...
Ит ашуын тырнаумен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: ашуланған ит өз қаһарын біреуге тікелей тістеп емес, тырнап, жанай әрек...
Ең көп оқылған
Су ішкен құдығыңа түкірме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — су алып, ішіп жүрген құдыққа түкіруге болмайды, өйткені ол суды ластай...
Сенген қойым сен болсаң,
Күйсегеніңе болайын.
Күйсегеніңе болайын.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал біреуге қатты сеніп, соған үміт артқан адамның сөзін білдіреді. Тура мағынасы — «егер се...
Ас біреудікі болғанмен қарын өзіңдікі,
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — ас-су біреудің дастарқанынан, өзгенің қолынан келуі мүмкін, ал оны қор...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Бұл санаттағы мақал-мәтелдер жақсылық пен жамандықтың ара-жігін айқындап, адам баласын ізгілікке, адалдыққа және сабырға үндейді. Қазақ даналығы жақсылықтың қайтарымы болатынын, ал жамандықтың түбі өкінішке апаратынын қысқа да нұсқа тіркестермен жеткізеді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.
Жинақта достық, қиянат, кешірім, ниет, сөз бен іс бірлігі сияқты тақырыптар жиі кездеседі. Мұндай мақалдар күнделікті өмірде дұрыс шешім қабылдауға, жақсы мінез қалыптастыруға және жаман әдеттен сақтануға бағыт береді.