Сақтық туралы 840
Сақтық туралы мақал-мәтелдер қауіптен сақтану, ойлы әрекет ету және алдын ала қамданудың мәнін үйретеді.
840
Мақал-мәтел
162.2K
Қаралым
193
Орташа
Сұрыптау:
Асыққанның аяғы етегіне оралар.
**Негізгі мағынасы** Асығыстықтың соңы көбіне сәтсіздікке апарады. Мақалдың тура мағынасы — жүгіріп, абайсыз жүрген адам...
Тазыдан қашқан түлкі қақпанға тап болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: тазы иттен қашқан түлкі тығылар жер іздеп жүріп, қақпанға түсіп қалуы м...
Ұрының өзіне сай сырығы бар.
**Негізгі мағынасы** «Ұрының өзіне сай сырығы бар» деген мақалдың тура мағынасы — ұры өз ісіне лайық құралын, айласын т...
Итке мылтық не керек?
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — иттің қолына мылтық ұстатудың қажеті жоқ деген ой. Астарлы мағынасы —...
Көпке келген себеле,
Себелені елеме.
Себелені елеме.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — жаңбырдың себелеп жаууы көпке ортақ құбылыс, сондықтан оған бола дауры...
Тұмылдырық таққан бұзаудай.
**Негізгі мағынасы** «Тұмылдырық таққан бұзаудай» деген мақал тура мағынасында — мұрнына тұмылдырық салынған бұзау сияқ...
Сабырсыз бақсы жолда отырып бал ашады.
**Негізгі мағынасы** Сабырсыз адам істің жөнін таппай, асығыстықпен әрекет етеді деген ой айтылады. Мақалдың тура мағына...
Алашағыңа сенбе,
Алғаныңа сен.
Алғаныңа сен.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: әлі қолыңа тимеген, уәде етілген нәрсеге толық сеніп кетпе, ал қолыңа н...
Шыбынға шоқпар көтермес болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ-түйекке бола шамадан тыс ашуланба, орынсыз күш жұмсама дегенді білдіреді. Тура мағын...
Керуеннің күні қомда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — керуен жолға шығар кезде түйенің қомын ертерек дайындау керек деген ой...
Асығыстық пен ашудан ақыл күңгірт тартады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам асығыс қимылдап, ашуға берілген кезде ақылдың дұрыс жұмыс істемейтінін білдіреді. Т...
Тыныш ұйықтағанның төсегі жайлы.
**Негізгі мағынасы** Тыныш, уайымсыз, алаңсыз жатқан адамның ұйқысы да, төсегі де жайлы болады. Бұл мақалдың тура мағына...
Жалынсаң, жау басынар,
Басынар да, басыңа шығар.
Басынар да, басыңа шығар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адам өз қадірін түсіріп, орынсыз жалынса, қарсылас не пиғылы жаман адам оны әлсіз деп сан...
Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт.
**Негізгі мағынасы** Жаудан құр қайтқанша, жаралы қайт деген сөздің тура мағынасы — шайқасқа кіргенде ештеңе істемей, бо...
От алуға келгендей.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір іске немесе бір үйге өте асығыс, қолма-қол, мүлде бөгелмей келген адамды сипаттайды....
Ең көп оқылған
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Жау жағадан алғанда,
Бөрі етектен алады.
Бөрі етектен алады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал қиын-қыстау шақтағы қос қысымды білдіреді. Тура мағынасында жау жағадан, бөрі етектен тар...
Жел дауылды шақырады,
Бұлт жауынды шақырады.
Бұлт жауынды шақырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр құбылыстың өз салдары бар екенін білдіреді. Тура мағынасында жел соқса, ауа райы өзгер...
Қазан аузы жоғары , қармақ суда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қазанның аузы жоғары қарап тұрады, ал қармақ су ішінде болады. Астарлы...
Битке өкпелеп тоныңды отқа жақпа.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал ұсақ, мәнсіз реніштің кесірінен өзіңе үлкен зиян келтірме дегенді білдіреді. Тура мағынас...
«Сақтық туралы» мақал-мәтелдер адамның қауіп-қатерді алдын ала болжап, әр істі ойланып атқаруына үндейді. Бұл санаттағы нақыл сөздер өмірде асығыстықтың орнына байыппен қадам жасауды, сақтансаң — сақтайтынын, ал немқұрайдылықтың өкінішке апаратынын еске салады.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.
Сақтыққа қатысты мақалдар тұрмыста да, жолда да, сөз бен істе де қырағылық қажет екенін көрсетеді. Олар жауапкершілік, тәртіп, қауіпсіздік, жоспарлау сияқты құндылықтарды дәріптеп, адамды өзіне де, айналасына да зиян келтірмей, ұқыпты өмір сүруге тәрбиелейді.