Жылан қуса, жолға қаш,
Бура қуса, жарға қаш.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы: жылан қуып келсе, жол жаққа қаш, ал бура қуса, жарға қарай қаш. Астарлы мағынасы: кез келген қауіптің өзіне лайық сақтану жолы бар, адам жағдайды дұрыс бағалап, соған сай әрекет етуі керек. Бір ғана тәсіл бәріне бірдей жарамайды. Ақылмен қимылдасаң, қатерден аман шығасың.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы жылан — жасырын, қауіпті дұшпанның белгісі. Жол — ашық, тез қимылдап құтылатын кеңістік. Бура — долы, күшті, тоқтамайтын қатерді білдіреді. Жар — биік, тік жер, яғни бурадан сақтанатын, өзіңді қорғайтын орын. Халық осы екі бейнемен қауіпті нәрсенің мінезі әртүрлі болатынын көрсетеді: бірі жылдамдықтан, бірі биіктіктен қорқады.
Қазіргі өмірде
Бұл мақалды өмірде ойланбай шешім қабылдамау, қауіпке сай амал жасау керек деген мағынада қолдануға болады. Мысалы, жұмыста бір мәселе шықса, бірден ашуға берілмей, жағдайдың себебін анықтап, дұрыс жолын таңдау қажет. Қысқасы, сақтық пен ақыл — қатерден сақтайтын ең сенімді қорған.
Býra qýsa, jarǵa qash.