Алушыны аңдушы жеңер.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
«Алушыны аңдушы жеңер» деген мақал адамды ұқыптылыққа, байқағыштыққа шақырады. Тура мағынасында, біреудің әрекетін алдын ала бақылап, қимылын аңдыған адам басым түседі. Астарлы мағынасы — істі ойланбай емес, алдын ала болжап, қарсы жақтың қадамын аңғарып әрекет еткен кісі ұтады. Яғни жеңіс тек күште емес, сақтықта, есепте, зеректік пен сабырда.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алушы» — бір нәрсені иеленуге ұмтылған, мақсаты бар адам. «Аңдушы» — сол адамның қимылын бағып, сәтін күткен сақ кісі. Бұл жерде аңду сөзі жасырын бақылау ғана емес, зер салу, сергек болу мәнін береді. Мақал екі мінезді салыстырады: асығыс, ашық әрекет ететін адам және байыппен, алдын ала ойлап қимылдайтын адам.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақалды саудада, жұмыста, спортта, тіпті күнделікті қатынаста қолдануға болады. Мысалы, кәсіпкер бәсекелесінің бағасын, сұранысын, нарықтағы өзгерісті бақылап отырса, дұрыс шешім қабылдап, ұтылмайды. Яғни мақала «көзді ашық ұста, жағдайды жіті бақылa» деген өмірлік сабақ береді.