Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
245.9K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Беріле істеген берік болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал істі шын ықыласпен, жан-тәніңмен атқарсаң, оның нәтижесі де нық, сапалы, сенімді болатын...
Соқыр тауыққа бәрі бидай.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: көз көрмейтін тауыққа төгілген бидайдың бәрі бірдей көрінеді, сондықтан...
<<Өлі-тірі» өткен соң,
Өлі күйеу болмаса,
Тірі күйеу жатпайды.
Өлі күйеу болмаса,
Тірі күйеу жатпайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы – бір істің, даудың не салттың өз уақыты өтіп кеткен соң, оны қайта қозғ...
Сөз шынды табады.
**Негізгі мағынасы** «Сөз шынды табады» деген мақал айтылған сөздің түбі бір ақиқатқа тірелетінін білдіреді. Адам не ай...
Қысқа күнде қырық жерге көмбе қойған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі асығыстықпен, ойланбай, ретсіз атқарған адамды меңзейді. Тура мағынада «қысқа кү...
Ерікті ауызға бөрікті бас сыяды.
**Негізгі мағынасы** Ерікті, кең, ашық адамға мүмкіндік те, ырыс та, сый-құрмет те келеді деген ой бар. Мұнда тура мағын...
Оқсыз мылтық - таяқ.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы өте қарапайым: оқ салынбаған мылтық қару ретінде жарамсыз, ол тек таяқ с...
Оқсыз мылтық - таяқ.
**Негізгі мағынасы** Оқсыз мылтықтың құны жоқ, ол жай ғана таяқпен тең. Бұл мақалдың тура мағынасы — атылатын оқы болмас...
Қашпаған қашардың уызына қаратып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қашпаған қашардың уызын күтіп, соған қарап үміттену. Астарлы мағынасы...
Қысқа күнде қырық жерге көмбе қойған.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: қысқа күннің ішінде қырық жерге көмбе көму мүмкін емес, яғни бір адамға...
Жетесізге сөз өтпейді.
**Негізгі мағынасы** «Жетесізге сөз өтпейді» деген мақал ақылы кем, түсінігі таяз, ойға тоқтамайтын адамға қанша айтсаң...
Сөз шынды табады.
**Негізгі мағынасы** «Сөз шынды табады» деген мақал айтылған сөздің түбі ақиқатқа жетеді деген ойды білдіреді. Яғни ада...
Ерікті ауызға бөрікті бас сыяды.
**Негізгі мағынасы** Ерікті, кең пейілді, тәуекелге бара алатын адамға мүмкіндік те, ырзық та көп жол ашады деген ой айт...
Молданы мазарда көр,
Делдалды базарда көр.
Делдалды базарда көр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал сырттай абыройлы, жөн білетін сияқты көрінетін кейбір адамдардың шын болмысы іс үстінде б...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.