Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Ертеңі көбейген істе береке болмайды.
**Негізгі мағынасы** Ертеңге қалдыра берген істің берекесі болмайды. Бұл мақал адамды бүгінгі жұмысты бүгін істеуге, кей...
Күшігі жоқ ит жүгірмес.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — күшігі жоқ иттің жүгірмейтіні, яғни оны алға жетелейтін, соңынан ілесе...
Көңілдіге күн ашық.
**Негізгі мағынасы** Көңілі көтеріңкі, ойы таза, өмірге жақсы көзқараспен қарайтын адамға әрдайым жағдай оңайырақ көріне...
Әуелі көпке сал, ұнамаса, қайтып ал.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал бір істі не сөзді әуелі көпшілікке ұсынып, олардың пікірін тыңдап барып шешім қабылда дег...
Қайғы қан аздырады,
Мылжың ми тоздырады.
Мылжың ми тоздырады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды орынсыз уайым мен көпсөзділіктен сақтандырады. Бірінші жолдағы «қайғы қан аздырады...
Атың тайғақ болса,
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
Ақтекенің мүйізімен тағала.
Заманың тайғақ болса,
Бір жақсыны панала.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірде қиындыққа кезіккенде жалғыз қиналмай, сүйеніш таба біл дегенді білдіреді. Тура мағ...
«Кел, кел» көп болса, ит те салауатты.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бір итке бірнеше адам қайта-қайта «кел» деп шақырса, ол абдырап, әркімн...
Ісі білмес, кісі білер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: істің сырын толық білмейтін адам бірден дұрыс қорытынды жасай алмайды,...
Жақ-жақ жүргенше, тақ-тақ жүр.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — қатар-қатар, бытырамай, бір ізбен, жинақы жүру. Астарлы мағынасы — бір...
Әр нәрсенің сәті бар.
**Негізгі мағынасы** Әр істің өз уақыты, өз реті, өз қолайлы мезгілі болады. Бір әрекет дәл қазір нәтиже берсе, басқа б...
Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар.
**Негізгі мағынасы** Айғақтың тазасы күнәні мойынға салар деген мақалдың тура мағынасы — дәлел мен куә шынайы, анық бол...
Келсем өз аяғым,
кетсем өз аяғым.
кетсем өз аяғым.
**Негізгі мағынасы** «Келсем өз аяғым, кетсем өз аяғым» деген мақал адамның бір іске өз еркімен келіп, өз қалауымен кет...
Түйені жүгендемейді,
Көп малды түгендемейді.
Көп малды түгендемейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — түйені жүгендеп, көп малды қайта-қайта түгендеп әуреленудің қажеті жоқ...
Кәрі қойдың басы піскенше,
Тоқты басының арсасы шығады.
Тоқты басының арсасы шығады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы мал сойып, бастың пісу уақытын салыстырудан туған. Астарлы мағынасы — үл...
Әркімнің өзіне лайық қалыбы бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр адамның өз болмысы, мінезі, қабілеті, тәрбиесі мен өмір сүру дағдысы бөлек болатынын...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.