Ой туралы 1214
Ой туралы мақал-мәтелдер ақыл, терең толғаныс пен дұрыс шешімнің қадірін ұғындырады.
1214
Мақал-мәтел
246.1K
Қаралым
202
Орташа
Сұрыптау:
Мұңайғанда мұң бар,
Жымиғанда сыр бар.
Жымиғанда сыр бар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамның ішкі күйі бет-жүзінен, мінезінен байқалатынын білдіреді. Тура мағынада мұңайған...
Бұлақ суын теңізге сүйрейді.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: бұлақтың суы өздігінен ағып, ақырында теңізге барып құяды. Астарлы мағы...
Түс білмейді, күш біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: кей кезде бір істі көп ойлап, түсініп-тексеріп отырғаннан гөрі, күш-қай...
Көп жүрген көгерер,
Көл аққан жерге нұр кірер.
Көл аққан жерге нұр кірер.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — көп қозғалып, жүрген жері жиі ауысқан адам тіршілік көріп, тәжірибе жи...
Көрген көзде жазық жоқ.
**Негізгі мағынасы** «Көрген көзде жазық жоқ» деген мақалдың тура мағынасы — бір нәрсені өз көзімен көрген адамға кінә...
Түйені көпір астына жасыра алмайсың.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — үлкен түйені көпірдің астына жасыру мүмкін емес, өйткені ол көзге бір...
Екі мақұл дауласса,
Сөздері асқар ала таудай болар.
Сөздері асқар ала таудай болар.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал екі адамның бір-біріне қарсы келіп, өз пікірін дәлелдей беремін деп сөзге тоқтамай тартыс...
Періштенің айтқаны мен ойлағаны болады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — періште не айтса, не ойласа, соның бәрі орындалады деген сенімге құрыл...
Иттің құйрығын тартсаң, орнына барады.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: иттің құйрығын тартсаң, ол қайтадан өз орнына, әдеттегі қалпына келеді....
Ителгінің қызығына берілсең,
Қаршығаңды қамшы етерсің.
Қаршығаңды қамшы етерсің.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы: аңшылық құстардың ішінде ителгінің қызығына беріліп, оны орынсыз қызықт...
Көп сөздің азы жақсы,
Аз сөздің өзі жақсы.
Аз сөздің өзі жақсы.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал көп сөйлей бергеннен гөрі, орнымен әрі нақты сөйлеудің пайдалы екенін айтады. Тура мағына...
Қозы көкпарға жарамас.
**Негізгі мағынасы** «Қозы көкпарға жарамас» деген мақалдың тура мағынасы — қозы өте әлсіз, ширақ әрі ауыр тартысқа төт...
Таңдағы таңқы құйрықтан,
Қазіргі өкпе, бауыр артық.
Қазіргі өкпе, бауыр артық.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — таңертеңгі уақытта малдың құйрық-бауырына қарап емес, қолдағы дайын ас...
Бірде бас, бірде тас болып.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал өмірдің бірқалыпты болмайтынын, адам басына кезекпен қуаныш та, қиындық та келетінін білд...
Үркер мен Айдың өзі біледі,
Есепшінің көзі біледі.
Есепшінің көзі біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақалдың тура мағынасы — аспандағы Үркер мен Айдың қозғалысын, қалпын есепші ғана мұқият бақыла...
Ең көп оқылған
Ұшарын жел, қонарын сай біледі.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал әр істің, әр адамның өз жолы мен тұрақтайтын орнын алдын ала бір Алла емес, сол істің таб...
Жел тұрмаса, шөптің басы қимылдамайды.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал кез келген оқиғаның, сөздің не әңгіме-өсектің артында белгілі бір себеп болатынын білдіре...
Сала берме көзіңді әр жақсыға,
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
Бәрі жақсы көрінер алғашқыда.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамды әр нәрсеге, әр адамға бірден сеніп, үстірт бағаламауға шақырады. Тура мағынасында:...
Уақыттың бос өткені - өмірдің бос кеткені.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал уақыттың қадірін білудің өмірдегі ең маңызды істердің бірі екенін айтады. Тура мағынасынд...
Жақсы болсаң жердей бол,
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
Бәрін шыдап көтерген;
Таза болсаң судай бол,
Бәрін жуып кетірген.
**Негізгі мағынасы** Бұл мақал адамға мінезі кең, сабырлы, пайдалы болуды өсиет етеді. «Жақсы болсаң жердей бол» дегені...
«Ой туралы» мақал-мәтелдер адам санасының қуаты, ақылдың өлшемі және терең толғаныстың өмірдегі орны жайлы баяндайды. Бұл топқа ойланбай айтылған сөздің салдары, асығыс шешімнің зияны, ал байыппен ой қорыту мен парасатты пайымның пайдасы туралы нақылдар кіреді.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.
Мұндай мақалдар күнделікті тұрмыста да, тәрбие мен білімде де жиі қолданылады: адамды сабырға, дәлелге сүйенуге, әр істің ақырына көз жіберуге шақырады. Ойды жүйелеу, сөзді таразылау, ниет пен мақсатты айқындау сияқты құндылықтарды дәріптеп, дұрыс ой — дұрыс қадамға бастайтынын еске салады.