Әзілдің алысқа бармағаны абзал.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал орнымен айтылған әзілдің өзі жақсы болғанымен, оның шегі болуы керек екенін білдіреді. Әзіл тым ұзап кетсе, ол қалжыңнан гөрі кекесінге, ренішке немесе әдепсіздікке айналуы мүмкін. Сондықтан мақал адамды сөздің салмағын сезінуге, шектен аспауға, біреудің намысына тимеуге шақырады.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алысқа бару» тіркесі — әзілдің шектен шығып кетуі, шеңберден асуы деген астарлы мағына береді. «Абзал» сөзі — дұрыс, жөн, лайық деген ұғымды білдіреді. Яғни, әзіл бар, бірақ ол орындылығымен, мәдениетімен, мөлшерімен құнды. Қазақ танымында сөздің де, қалжыңның да тәрбиесі бар: тапқырлық күлдіру үшін емес, татулықты бұзбау үшін айтылуы керек.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әлеуметтік желіде, жұмыс орнында, достар арасында өте өзекті. Біреудің кемшілігін көптің алдында әзілге айналдыру адамды ыңғайсыз жағдайға түсіруі мүмкін. Мысалы, ұжымда әріптесіңнің сырт келбетін үнемі келеке ете беру бастапқыда күлкілі көрінгенімен, кейін араға салқындық түсіреді. Сондықтан әзіл шын достықты нығайтатындай, бірақ ешкімнің көңілін жықпайтындай болғаны дұрыс.