Айланы алысқа құр,
Пайданы жақынға қыл.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамға істі оймен, есеппен істеуді ескертеді. Тура мағынасында — айланы, яғни амал-тәсілді алысқа құр, алдын ала жоспарла; пайданы жақынға қыл, яғни ең әуелі өзіңе, күнделікті тіршілікке, қолдағы іске пайдасы тиетін жағын таңда деген ой жатыр. Астарлы мағынасы — әр әрекеттің нәтижесін алыстан болжап, бірақ нақты пайдасын бүгінгі өмірде дұрыс пайдалану керек. Яғни бос қиялға емес, пайдалы іске мән беру қажет.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «алыс» сөзі болашақты, ұзақ ойды, кең жоспарды білдіреді. «Жақын» сөзі көз алдыдағы нақты қажет нәрсені, қолма-қол пайдалы істі меңзейді. «Айла» — қулық емес, ұтқырлық пен есеп; «пайда» — тек ақша емес, игілік, нәтижелілік, береке.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақал жұмысты жоспарлау, қаржыны дұрыс бөлу, уақытты үнемдеу сияқты жағдайларда өте орынды. Мысалы, адам айлығын түгел той-думанға шашпай, бір бөлігін оқуға, емге не үйдің қажетіне жұмсаса, ол — пайданы жақынға қылғаны. Ал болашаққа жинақ, білім, тәжірибе сияқты ұзақ мерзімді мақсаттарды да ескерсе, айланы алысқа құрғаны болады.
Paıdany jaqynǵa qyl.