Жұрттан Сүлеймен туады,
Бізден сілейген туады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның тегі бір болғанымен, ел ішіндегі тәрбие, талап, намыс пен талант әртүрлі болатынын меңзейді. «Жұрттан Сүлеймен туады» дегені — өзге елден ақылды, парасатты, беделді адамдар шығады деген ой. Ал «Бізден сілейген туады» дегені — кейде өз ортамыздан дәрменсіз, енжар, бойкүйез, іске жарамсыз адамдар көбейіп кетеді деген өкінішті салыстыру. Мұнда тура мағына жоқ, астарлы мағына басым: халық өз ішіндегі әлсіздікке сын айтып, жақсы қасиетке ұмтылуды ескертеді.
Образдар мен теңеулер
«Сүлеймен» — даналықтың, ақыл мен абыройдың символы. Бұл жерде ол елден шыққан мықты, сөзге шешен, ісі орнықты адамды бейнелейді. Ал «сілейген» сөзі салбырап-селқос, қимылы жоқ, жігерсіз адамды елестетеді. Екі бейне бір-біріне қарсы қойылып, тәрбиенің, талаптың, еңбек пен жігердің айырмасын өткір көрсетеді.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал білімге, тәрбиеге, жауапкершілікке салғырт қарамауды еске салады. Мысалы, бір сыныпта кей оқушы үздік болып, олимпиада жеңсе, ал басқалары еріншектікпен жүре берсе, осы мақал дәл сондай салыстыру үшін айтылады. Ол «өз ортамыздан да мықты адам шығуы үшін әрекет керек» деген ойға жетелейді.
Bizden sileıgen týady.