Жортуылшының басы жолда қалады.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — жортуылға, жорыққа шыққан адам жол үстінде қауіп-қатерге ұшырауы мүмкін деген ой. Астарлы мағынасы — өз бетімен, ойланбай іс қылған адам опық жейді, бастаған ісінің салдарын алдын ала есептемесе, сәтсіздікке ұрынады. Яғни тәуекелге бару бар, бірақ сақтықсыздық пен асығыстықтың соңы ауыр болуы мүмкін.
Образдар мен теңеулер
«Жортуылшы» сөзі мұнда жай жүргіншіні емес, қатерге бел буып шыққан, мақсат үшін алысқа аттанған адамды бейнелейді. «Басы жолда қалады» деген тіркес — ең ауыр зардапты көрсететін образ. Бұл тек өлімді емес, істің соңын көрмей, жолда қалып қоюды, мақсатына жете алмауды меңзейді. Халық осылайша қауіпті жолдың, орынсыз батылдықтың салдарын әсерлі суреттеген.
Қазіргі өмірде
Қазіргі заманда бұл мақалды ойланып әрекет етпейтін, тәуекелді шамадан тыс көп алатын адамдарға қатысты қолдануға болады. Мысалы, біреу еш дайындықсыз, құжаттарын тексермей шетелге жолға шықса, қиындыққа тап болуы мүмкін. Сол кезде «Жортуылшының басы жолда қалады» деп, алдын ала қамданудың маңызын еске салады.