Жақсы таз басын жасырмайды,
Жақсы қатын асын жасырмайды.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның да, отбасының да жақсы қасиеті жасырынбай, ашық көрінеді деген ой айтады. Тура мағынада таз адам өз басын жаппай, шын қалпында жүреді; ал жақсы қатын асын, яғни үй ішіндегі дастарқанын, қонаққа тартар дәмін жасырмайды. Астарлы мағынасы — жақсы адам өз мінезін, ниетін, жомарттығын бүкпей көрсетеді, ал жақсы отбасы тіршілігін, берекесін, қонақжайлығын ашық танытады.
Образдар мен теңеулер
«Таз бас» — ұялатын кемшілік емес, адамның шынайы қалпының белгісі. «Асын жасырмау» — үйдің берекесін, кеңпейілділікті, қолда барды қонақтан аямауды білдіреді. Мұнда таздық пен ас беру арқылы сыртқы көрініс пен ішкі мінез салыстырылады: шын жақсы адам жасандылыққа бармайды, табиғи, адал қалпымен танылады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал адам бойындағы қарапайымдық пен шынайылықты бағалауға қолданылады. Мысалы, біреу өз мүмкіндігін асырып айтпай, қолынан келгенін ашық көрсетсе, оны «жақсы таз басын жасырмайды» деп сипаттауға болады. Сол сияқты, үй иесі келген қонаққа барын ұсынып, шын пейілін танытса, мақалдың мәні дәл келеді.
Jaqsy qatyn asyn jasyrmaıdy.