Итпен жолдас болсаң, таяғыңды тастама.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақалдың тура мағынасы — егер итпен бірге жүрсең, өзіңді қорғау үшін таяғыңды қолыңнан түсірме. Астарлы мағынасы — мінезі нашар, сенімсіз, қауіпті адаммен аралассаң, сақ жүр, абай бол деген ескерту. Яғни, кіммен жолдас болсаң, соның ықпалы тиеді, сондықтан серігіңді дұрыс таңда, қажет жерде өз ұстанымыңды жоғалтпа.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «ит» — адал дос емес, қыңыр, қауіп төндіретін немесе сенімсіз адамды бейнелейтін образ. «Таяқ» — қорғаныш, сақтық, дайын болу белгісі. Халық итті жағымсыз қылықтың символы ретінде алып, адамға да сондай мінезден сақтануды меңзейді. Таяқты тастамау — кез келген сәтте қорғануға, ақылмен әрекет етуге дайын болу деген сөз.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал күмәнді ортаға ермеу, өз қауіпсіздігіңді ойлау, алдамшы адамдардан сақтану үшін айтылады. Мысалы, әлеуметтік желіде сенімсіз адам ақша салып жіберсең көп пайда табасың деп алдаса, оның сөзіне ермей, тексеріп, абай болған дұрыс. Бұл мақал адамды аңғалдыққа жол бермей, сақтықпен өмір сүруге үйретеді.