Қыдырдың бірі -
Көлденең көк атты .
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал кездейсоқ кездескен, жат, бөгде адамнан да жақсылық келуі мүмкін екенін білдіреді. Тура мағынада «көлденең көк атты» — жол-жөнекей тап болған бейтаныс адам. Астарлы мағынада қазақ халқы әр адамды жатсынбай, жолы түссе игілік әкелетін қонақ не жолаушыны Қыдырдай қадірлеу керек деген ой айтады. Яғни ырыс пен береке кейде күтпеген жерден келеді.
Образдар мен теңеулер
«Қыдыр» — қазақ танымында құт, береке, сәттілік дарытатын киелі бейне. Ал «көлденең көк атты» — ешқайдан шақырылмай келген, бөгде, тосын адамды білдіреді. Осы екі образды қарсы қою арқылы мақал кез келген жолаушының, бейтаныс кісінің де құт әкелуі мүмкін екенін әсерлі жеткізеді. «Көк атты» тіркесі адамның шеттен келгенін, ал «көлденең» сөзі оның аяқ астынан пайда болғанын аңғартады.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал күтпеген таныстықтың, тосын көмектің қадірін айтқанда қолданылады. Мысалы, бір адамға жұмыс табуға досы емес, бұрын таныс емес әріптесі көмектесіп, жаңа мүмкіндік ашуы мүмкін. Сонда «Қыдырдың бірі — көлденең көк атты» деп, бейтаныс жаннан да қайыр келетінін айтады.
Kóldeneń kók atty .