Тілден - зікір, көңілден - пікір.
Мақалдың мағынасы мен түсіндірмесі
Негізгі мағынасы
Бұл мақал адамның ішкі дүниесі мен сыртқы сөзінің бір-бірімен тығыз байланысты екенін аңғартады. Тілден шыққан зікір — ауыздағы сөздің тек бос дыбыс емес, мәні бар, ойлы, саналы айтылуы керек деген ұғым. Ал көңілден туған пікір — адамның жүрек түкпірінде пісіп жетілген, терең ойдан шыққан байлам. Яғни жақсы сөз де, дұрыс ой да сырттай жаттанды болмауы тиіс; екеуі де шынайы ниет пен таза санаға сүйенеді.
Образдар мен теңеулер
Мұндағы «тіл» — сөйлеу құралы ғана емес, адамның мәдениеті мен әдеп-өрісінің белгісі. «Зікір» сөзі рухани тазалықты, мағыналы, қайырлы сөзді меңзейді. «Көңіл» — жүрек, ішкі сезім, ойдың қайнар көзі. «Пікір» — салмақты ой, тұжырым, көзқарас. Мақал тіл мен көңілді қатар алып, сөз бен ойдың үйлесімін көрсетеді: тілден шыққан сөз көңіл сүзгісінен өтіп, адамға пайда әкелуі керек.
Қазіргі өмірде
Қазір бұл мақал әсіресе әлеуметтік желіде, көпшілік алдында сөйлеуде өте өзекті. Асығыс жазылған пікір кейде дау туғызады, ал ойланып айтылған сөз сыйластық сақтайды. Мысалы, біреу интернетте ашумен пікір қалдырмай, алдымен сабырға келіп, ойын жинақтап жазса, сөзі де пайдалы, ықпалы да жақсы болады.